Türkiye ile Ermenistan arasında yürütülen normalleşme sürecinde önemli bir adım daha atıldı. İki ülke tarafından yapılan ortak duyuruda, 1 Ocak 2026 itibarıyla diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamilleri için ücretsiz e-vize uygulamasının başlayacağı açıklandı
Türkiye ile ilişkileri normalleştirme arayışında olan Ermenistan, pasaport damgalarında uzun yıllardır kullanılan Ağrı Dağı simgesine son verdi. Geçtiğimiz aydan itibaren yürürlüğe giren uygulama ile birlikte süreç hızlandı. Türkiye ile Ermenistan’ı birbirine bağlayan Iğdır’daki Alican Sınır Kapısı’nın açılması için hazırlıklar hız kazandı.
Sınır kapısında yoğun mesai
Normalleşme sürecinin sahadaki en somut yansımalarından biri ise Iğdır’daki Alican Sınır Kapısı oldu. Türkiye–Ermenistan sınırında yer alan ve onlarca yıldır kapalı bulunan sınır kapısının açılması için hummalı bir çalışma yürütülüyor. Birinci derece askeri yasak bölge statüsünde bulunan kapıda, kısa sürede önemli altyapı düzenlemeleri tamamlandı.
Vali Turan sahada
Sahada çalışmalara bizzat nezaret eden Iğdır Valisi Ercan Turan, önceliğin gümrük faaliyetlerinin bir an önce devreye alınması ve sahanın gümrük birimlerine teslim edilmesi olduğu belirti. Iğdır’ın üç ülkeye sınır olduğunu hatırlatan Vali Turan, “Ülkemize ve şehrimize yakışır bir gümrük sahası oluşturacağız. Daha sonraki aşamada yeni gümrük alanı ve köprü projeleri de hayata geçirilecek” dedi.
Üst düzey inceleme
Alican Sınır Kapısı’nda yürütülen çalışmalar kapsamında üst düzey bir heyet de geçtiğimiz hafta bölgede incelemelerde bulundu. Iğdır Valisi Ercan Turan, Göç İdaresi Başkanı Hüseyin Kök, Milli Savunma Bakanlığı Lojistik Genel Müdür Vekili Tümgeneral Ahmet Hamdi Ataç ve ilgili bakanlık yetkilileri, sınır kapısındaki teknik altyapı, güvenlik ve lojistik kapasitenin güçlendirilmesine yönelik çalışmaları yerinde değerlendirdi.
Alican Sınır Kapısı açılıyor
Türkiye ile Ermenistan’ı birbirine bağlayan Alican Sınır Kapısı, Nisan 1993’te Dağlık Karabağ’ın işgali nedeniyle sivil geçişlere kapatılmıştı. Yaklaşık 30 yıl sonra kapı, 2023 Kahramanmaraş depremleri sırasında Ermenistan’dan gönderilen insani yardımlar için geçici olarak açılmıştı. İkinci Karabağ Savaşı sonrasında bölgede oluşan yeni dengelerle birlikte hız kazanan normalleşme süreci, Alican Sınır Kapısı’nın kalıcı olarak faaliyete geçirilmesini gündeme taşıdı.
DAİB Başkanı Tanrıver: “İhracata katkı sağlayacak”
Bölgedeki gelişmeleri değerlendiren Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ethem Tanrıver, “Ermenistan ile aramızda kültürel bağlar var, bin yıla yakın beraber yaşamışız ve karşılıklı etkileşimler olmuş. Bunun yanı sıra Ermenistan’ın etrafı Gürcistan, İran ve Türkiye ile çevrili. Zaten tüm ihtiyaçlarını ülkemizden üçüncü bir ülke kanalı ile karşılıyorlar. Bu durum maliyetlerin artmasına neden oluyor. Normalleşme süreci ile birlikte ticaretlerini direk Türkiye üzerinden yaptıklarında bölge ülkelerinin kazanımlarının artacağı muhakkak” dedi.
Gürcistan’ın, serbest pazar ekonomisine girdikten sonra Türkiye ile 3 milyar dolar civarında ticaret hacmi oluştuğunu hatırlatan Başkan Tanrıver, “Ermenistan ile de bu ilişkiler kurulabilir. Şu an Ali Can Sınır Kapısı’nda altyapı bakım, onarım çalışmaları yapılıyor. Yıllardır kapalı olan sınır kapısı, yakın zamanda faal hale getirilecek. Bu ilk etapta sınır illerine katkı sağlayacağı gibi bölge ekonomisini de etkileyecek” diye konuştu.
Ticaretin milliyeti olmaz
Ticaretin milliyetinin olmadığını söyleyen Iğdır Ticaret Odası Başkanı Kamil Arslan ise kapının açılmasına ve Ermenistan ile normalleşme sürecine olumlu baktıklarını söyledi. Bu süreç içinde oda olarak hazırlıklar yaptıklarını dile getiren Başkan Arslan şu ifadeleri kullandı: 
“Öncelikle Türkiye’nin dış politikasına paralel olarak hareket ediyoruz. Emnenistan’ın yıllardır uluslararası kamuoyunda gündeme getirdiği sözde soykırım iddiaları, ülkemizdeki toprak taleplerinden vazgeçmesi ve Azerbaycan ile aralarındaki sorunların çözümü konusunda gelinen nokta bu adımların atılmasına neden oldu.
Son yıllarda Ermenistan Cumhurbaşkanının yaklaşımı, Karabağ zaferi ve dış politikamızdaki normalleşme sürecindeki gelişmeler, iki ülkeyi birbirlerine yaklaştırdı. Iğdır Ticaret Odası olarak geçmişte esnafımıza Rusça, Farsça ve İngilizce tabelalar yaptırarak, gelen turistlerin en iyi şekilde ağırlanmasına yönelik kurslar düzenlemiştik. Şimdi bu listeye Ermenice de eklenebilir.
Alican Sınır Kapısının faaliyete geçmesi yalnızca Iğdır için değil, Erzurum ve Kars gibi komşu illerin de ekonomisine büyük katkı sağlayacaktır. Bu kapı 1934 yılında açılmış, ithalat ve ihracat yapılmış. Ruslar 1952 yılında bu kapıyı kapatmış. Geçen süre içinde yaşanan politik gelişmeler nedeniyle kapı kullanılmamış. İlk etapta 3. Ülke vatandaşları için bu ayın sonunda kapı açılacak. İlerleyen aylarda iki ülke vatandaşları için hizmet vermeye başlayacak. Şu an yolların genişletilme çalışmaları var, ilerleyen zamanda köprü yenilenecek” ifadelerini kullandı. 
Medzamor kapatılmadan kapı açılmamalı
Türkiye Azerbaycan Dostluk Dernekleri Federasyonu Genel Başkan Yardımcısı, Iğdır Azerbaycan Evi Derneği Başkanı Serdar Ünsal ise Ermenistan’da bulunan Metsamor Nükleer Santrali’nin kapatılmadan Alican Sınır Kapısı’nın açılmasına karşı olduklarını belirtti. Nükleer santralin yalnızca Ermenistan’ı değil, Türkiye, Azerbaycan ve İran’ı da ciddi şekilde tehdit ettiğini ifade eden Ünsal, “Bu santral pimi çekilmiş bir saatli bombadır. Devletimiz sınır kapısını açmaya karar vermişse buna saygımız vardır. Ancak kapının açılması için Metsamor Nükleer Santrali’nin kapatılması şartı mutlaka getirilmelidir. Iğdırlılar olarak radyasyon yaydığı iddia edilen bu santral yüzünden kanser olmak istemiyoruz”dedi.
Cihat İncesu
