İLK KADIN VEKİL
Ülkenin en eski eğitimcilerinden biri olan Nakiye ELGÜN aynı zamanda TBMM’de, şehri temsil etme yetkisine sahip olan kadındır. Edebiyat öğretmenliği ve çeşitli okullarda idarecilikte yapan Nakiye Hanım, 1919 yılında Sultan Ahmet Meydanında yapılan toplantıda Halide Edip ADIVAR’IN yanında konuşmacı olarak yer alan kadınlarımızdan biridir.
İLK RADYO YAYINI
1927 yılında ülkemizde başlayan ve giderek artan radyo yayıncılığı kısa süre içerisinde yurdun her tarafına yayılmıştır. İlk dönemler bir merkezde olan yayınlar daha sonra taşraya taşınmıştır. Radyo yayınlarını Anadolu’nun her köşesine ve herkese ulaştırmak; toplumsal eğitimi, kalkınmayı, milli birlik ve beraberliği kolayca tesis etmek amacıyla il radyoları kuruldu. Bu il radyolarından biri de ilk seslenişini bundan 60 yıl evvel, 15 Aralık 1960’da yapan Erzurum Radyosu’dur. 11 Aralık 1960 tarihinde saat 18.00’den itibaren 1 KW gücündeki Kısa Dalga vericisiyle 39.22 metre 7.648 MHZ üzerinden deneme yayınına başlamış, dört günlük deneme yayınının ardından 15 Aralık 1960 tarihinde saat 12.30’da ise, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in açış konuşmasıyla resmen yayın hayatına girmiştir.
İLK KADINLAR DERNEĞİNİN KURUCUSU
Kadınlar Derneğinin ilk kurucusu ve İsmet Paşa İlköğretim okulunda yıllarca müdürlük yapmış Erzurum’a sevdalı Neziha Gürbüz Hanımefendidir.
İLK DEMİRYOLU
Tanzimat döneminden itibaren başlayan demiryolu hikâyesi maalesef şehre ancak 1939 yılında gelebilmiştir. 1927'de Kayseri, 1930'da Sivas, 1931'de Malatya, 1933'de Niğde, 1934'te Elazığ, 1935'de Diyarbakır, 1939'da Erzurum demiryoluna kavuştu. Doğuyu batıya bağlayan İpek Yolu üzerinde stratejik öneme sahip Erzurum, aynı zamanda Doğu Anadolu'nun ticaret merkeziydi. Ankara-Erzurum hattının ilk kazması Eylül 1933'de vurulurken, ilk tren Erzurum Kongresi'nden yirmi yıl sonra 1939'da Erzurum'a vardı. Kurtuluş Savaşı sonrasında demiryolunun şehre gelişi ile Erzurum asırlardır sürdürdüğü canlılığını kazanmaya ve gelişmeye başladı, çevre illere ulaşım özellikle kış aylarında kolaylaştı.
İLK DEVLET TİYATROSU
Gösteri sanatları içerisinde ayrı bir yere sahip olan tiyatro, liderlerin en başta başvurduğu propaganda araçlarından biri olmuştur. Türklerde Uygurlardan beri var olan tiyatro, Osmanlı’ya Tanzimat dönemi ile girmiş ve ilk oyun Şair Evlenmesi olmuştur. Zaman içerisinde unutulan ve gündemden düşen tiyatro II. Dünya Savaşı öncesinde özellikle Almanya’da yeniden yükselişe geçmiştir. Mustafa Kemal döneminde ise Darülbedayi olarak Osmanlı Devletinde var olan kurum şehir tiyatroları adını alarak faaliyetlerine devam etmiştir. Bu süreçte Erzurum Devlet Tiyatrosu da ilk olarak 12 Mart 1977 tarihinde Hayati Çorbacıoğlu’nun “Koca Sinan” adlı oyunuyla Erzurumlulara merhaba demişti.
İLK ZAZACA DERGİ
Zazaca ilk kitap, dilbilimci Peter Lerch tarafindan 1850 yıllında yazılmıştır. Diğer iki önemli eser dini kitaplardır. Mevlit adında iki kitap Ahmet Gasi tarafından 1899'da ve Osman Efendi tarafından 1933'de Şam'da yayınlanmıştır. Zazaca Latin harfler ile Avrupa'ya göç eden Zazalar tarafından yazılmıştır. Ardından İstanbul'da Zazaca kitap ve dergiler çıkarılmıştır. Ayrıca, 2004'de yapılan AB reformlarından sonra, TRT her Cuma Zazaca yayın yapmaktadır. Avrupa'da çıkan Ware, Tija Sodıri, Kormışkan, Piya, Ayre, ZazaPress, Pir, Raştiye, Vate gibi dergiler dışında hala İstanbul'da Tij Yayınları ve Vate yayınınca Zaza Dilinden kitap çıkmakta, ayrıca Tunceli'de çıkan ilk Zazaca yayın yapan gazete ise Munzur Haber'dir. Ayrıca Türkiye'de tamamı Zazaca olarak yayınlanan ilk dergi ise Erzurum’da Egit Eskarıj tarafından yayınlanan Vate dergisidir.
İLK SİNEMA DERGİSİ
Şehirde çıkmış olan ilk sinema dergisi BAY SİNEMA adını taşımaktadır. Dergi 2005 yılının sonunda aralık ayında yayın hayatına girmiştir. 32 sayfa olarak yayın hayatına başlayan Bay Sinema adlı derginin sahibi ve genel yayın yönetmeni ise Özgür İpek olmuştur.
İLK NUSS OPERASYONU
Genellikle doğuştan gelen bir hastalık olarak bilinen göğüs çöküklüğü hastalığının tedavisinde kullanılan NUSS tekniği Doğu Anadolu Bölgesinde ilk olarak Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 4 hasta üzerinde uygulandı. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Yüksel, Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahi Ünitesi doktorlarından Op. Dr. Erdal Yekeler ve Op Dr. Hakkı Ulutaş’ın öncülüğündeki ekip tarafından gerçekleştirilen ilk ameliyatlarda, doğuştan göğüs çöküklüğü hastalığı olan A. ve F. Ç isimli kardeşlere başarılı bir müdahalede bulunuldu.
Ülkenin en eski eğitimcilerinden biri olan Nakiye ELGÜN aynı zamanda TBMM’de, şehri temsil etme yetkisine sahip olan kadındır. Edebiyat öğretmenliği ve çeşitli okullarda idarecilikte yapan Nakiye Hanım, 1919 yılında Sultan Ahmet Meydanında yapılan toplantıda Halide Edip ADIVAR’IN yanında konuşmacı olarak yer alan kadınlarımızdan biridir.
İLK RADYO YAYINI
1927 yılında ülkemizde başlayan ve giderek artan radyo yayıncılığı kısa süre içerisinde yurdun her tarafına yayılmıştır. İlk dönemler bir merkezde olan yayınlar daha sonra taşraya taşınmıştır. Radyo yayınlarını Anadolu’nun her köşesine ve herkese ulaştırmak; toplumsal eğitimi, kalkınmayı, milli birlik ve beraberliği kolayca tesis etmek amacıyla il radyoları kuruldu. Bu il radyolarından biri de ilk seslenişini bundan 60 yıl evvel, 15 Aralık 1960’da yapan Erzurum Radyosu’dur. 11 Aralık 1960 tarihinde saat 18.00’den itibaren 1 KW gücündeki Kısa Dalga vericisiyle 39.22 metre 7.648 MHZ üzerinden deneme yayınına başlamış, dört günlük deneme yayınının ardından 15 Aralık 1960 tarihinde saat 12.30’da ise, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in açış konuşmasıyla resmen yayın hayatına girmiştir.
İLK KADINLAR DERNEĞİNİN KURUCUSU
Kadınlar Derneğinin ilk kurucusu ve İsmet Paşa İlköğretim okulunda yıllarca müdürlük yapmış Erzurum’a sevdalı Neziha Gürbüz Hanımefendidir.
İLK DEMİRYOLU
Tanzimat döneminden itibaren başlayan demiryolu hikâyesi maalesef şehre ancak 1939 yılında gelebilmiştir. 1927'de Kayseri, 1930'da Sivas, 1931'de Malatya, 1933'de Niğde, 1934'te Elazığ, 1935'de Diyarbakır, 1939'da Erzurum demiryoluna kavuştu. Doğuyu batıya bağlayan İpek Yolu üzerinde stratejik öneme sahip Erzurum, aynı zamanda Doğu Anadolu'nun ticaret merkeziydi. Ankara-Erzurum hattının ilk kazması Eylül 1933'de vurulurken, ilk tren Erzurum Kongresi'nden yirmi yıl sonra 1939'da Erzurum'a vardı. Kurtuluş Savaşı sonrasında demiryolunun şehre gelişi ile Erzurum asırlardır sürdürdüğü canlılığını kazanmaya ve gelişmeye başladı, çevre illere ulaşım özellikle kış aylarında kolaylaştı.
İLK DEVLET TİYATROSU
Gösteri sanatları içerisinde ayrı bir yere sahip olan tiyatro, liderlerin en başta başvurduğu propaganda araçlarından biri olmuştur. Türklerde Uygurlardan beri var olan tiyatro, Osmanlı’ya Tanzimat dönemi ile girmiş ve ilk oyun Şair Evlenmesi olmuştur. Zaman içerisinde unutulan ve gündemden düşen tiyatro II. Dünya Savaşı öncesinde özellikle Almanya’da yeniden yükselişe geçmiştir. Mustafa Kemal döneminde ise Darülbedayi olarak Osmanlı Devletinde var olan kurum şehir tiyatroları adını alarak faaliyetlerine devam etmiştir. Bu süreçte Erzurum Devlet Tiyatrosu da ilk olarak 12 Mart 1977 tarihinde Hayati Çorbacıoğlu’nun “Koca Sinan” adlı oyunuyla Erzurumlulara merhaba demişti.
İLK ZAZACA DERGİ
Zazaca ilk kitap, dilbilimci Peter Lerch tarafindan 1850 yıllında yazılmıştır. Diğer iki önemli eser dini kitaplardır. Mevlit adında iki kitap Ahmet Gasi tarafından 1899'da ve Osman Efendi tarafından 1933'de Şam'da yayınlanmıştır. Zazaca Latin harfler ile Avrupa'ya göç eden Zazalar tarafından yazılmıştır. Ardından İstanbul'da Zazaca kitap ve dergiler çıkarılmıştır. Ayrıca, 2004'de yapılan AB reformlarından sonra, TRT her Cuma Zazaca yayın yapmaktadır. Avrupa'da çıkan Ware, Tija Sodıri, Kormışkan, Piya, Ayre, ZazaPress, Pir, Raştiye, Vate gibi dergiler dışında hala İstanbul'da Tij Yayınları ve Vate yayınınca Zaza Dilinden kitap çıkmakta, ayrıca Tunceli'de çıkan ilk Zazaca yayın yapan gazete ise Munzur Haber'dir. Ayrıca Türkiye'de tamamı Zazaca olarak yayınlanan ilk dergi ise Erzurum’da Egit Eskarıj tarafından yayınlanan Vate dergisidir.
İLK SİNEMA DERGİSİ
Şehirde çıkmış olan ilk sinema dergisi BAY SİNEMA adını taşımaktadır. Dergi 2005 yılının sonunda aralık ayında yayın hayatına girmiştir. 32 sayfa olarak yayın hayatına başlayan Bay Sinema adlı derginin sahibi ve genel yayın yönetmeni ise Özgür İpek olmuştur.
İLK NUSS OPERASYONU
Genellikle doğuştan gelen bir hastalık olarak bilinen göğüs çöküklüğü hastalığının tedavisinde kullanılan NUSS tekniği Doğu Anadolu Bölgesinde ilk olarak Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 4 hasta üzerinde uygulandı. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Yüksel, Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahi Ünitesi doktorlarından Op. Dr. Erdal Yekeler ve Op Dr. Hakkı Ulutaş’ın öncülüğündeki ekip tarafından gerçekleştirilen ilk ameliyatlarda, doğuştan göğüs çöküklüğü hastalığı olan A. ve F. Ç isimli kardeşlere başarılı bir müdahalede bulunuldu.
