Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, dijital ortamda giderek artan aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı kapsamlı tedbirler hayata geçirilecek.
Yeni düzenlemeler kapsamında, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek sunulan hedefli reklamlarda daha fazla şeffaflık sağlanacak. Reklam verenler, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketiciye açık şekilde bildirmek zorunda olacak.
Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması ise tamamen yasaklandı.
Influencer paylaşımlarında "reklam" ibaresi zorunlu
Sosyal medya etkileyicileri (influencer) tarafından yapılan tanıtımlarda, paylaşım karşılığında herhangi bir maddi kazanç, ücretsiz ürün, indirim veya etkinlik daveti alınması halinde, paylaşımın reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekecek. "Reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
İndirim reklamlarına sıkı denetim
İndirimli satış reklamlarında tüketiciyi yanıltan uygulamaların önüne geçmek amacıyla yeni kurallar getirildi. Buna göre indirimden önceki fiyat olarak, kampanyanın başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak.
Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden önce uygulanan son fiyat dikkate alınacak.
Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlara düzenleme
Yönetmelikle birlikte yapay zekâ teknolojisi kullanılarak oluşturulan ve gerçek insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının, bir ürünü kullanmış veya tavsiye ediyormuş izlenimi veren reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.
Yasa dışı şans oyunları ve yanıltıcı çevre beyanlarına yasak
Yeni düzenlemeyle yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarının reklamları da yasak kapsamına alındı. Öte yandan "çevre dostu", "doğa dostu" gibi genel çevresel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması engellenecek. Reklamlarda yer alan çevresel iddiaların ise yetkili kurumlar veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.
Takviye gıda ve akademik unvanlara yeni kurallar
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamlar yapılamayacak. Ayrıca ticari reklamlarda akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya aldatacak şekilde kullanılmasının da önüne geçilecek.
Şikâyet platformlarında süre kısaltıldı
Tüketici şikâyet platformlarında satıcı ve sağlayıcılara değerlendirmeler yayımlanmadan önce tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanabilecek.
Tüketici değerlendirmelerine doğrulama şartı
Satın alma süreci doğrulanamayan platformlardan alınan tüketici yorumları yayımlanamayacak. Ayrıca ürün, hizmet, teslimat ve satıcıya ilişkin değerlendirmelerin ayrı başlıklar altında sunulması halinde tüm değerlendirmelerin tüketiciye açık ve kolay ulaşılabilir şekilde gösterilmesi zorunlu olacak.
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerle tüketici haklarının daha etkin korunmasını, piyasa şeffaflığının artırılmasını ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelenin güçlendirilmesini hedefliyor.
Şeyma TAHİR
