Hükümetin Doğu’ya can suyu olarak açıkladığı, ciddi beklentilerin oluştuğu Cazibe Merkezleri Programı (CMP) rafa kalktı dersek herhalde yanlış yapmış olmayız.
İki yıldır gerek yatırımcının gerekse programın uygulanacağı illerin gözü kulağı, yüzlerce projenin onay için beklediği Ankara’daydı.
Erzurum’un 130’u aşkın projeyle başını çektiği program kapsamında 23 ilde 3 bin 380 firma başvuru yaparken, 92 milyar liralık yatırım ve 365 bin kişilik istihdam öngörülüyordu.
Yatırım için başvuru tarihinin ardından bu konuya dair hükümetten hiç bir açıklama gelmedi. Ankara kulislerine göre bu proje rafa kalktı. Cazibe Merkezleri Programı diye bir proje olmayacak.
Onun yerine yatırım teşvik sistemi güçlendirilecek ve yatırımcıya elektrik, yakıt ve istihdam desteği verilecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın CMP’nin açıklandığı tarihten bu yana proje için, “Uygulanması zor bir proje” dediği ve sıcak bakmadığı konuşuluyor.
Aradan geçen zamana bakıldığında bu kulis bilgilerinin sağlamlığı teyit edilebilir. Her ne kadar kesin bilgiye muhtaç bir durum ortaya çıksa da.
Yatırım teşvik sitemindeki düzenleme tamamlanmadan Cazibe Merkezleri Projesi’nin tamamen rafa kalktığı bilgisi, kamuoyu ile paylaşılmayacaktır diye tahmin ediyorum.
Peki, Yatırım Teşvik Sistemi düzenlemesi ile elektrik, yakıt ve buna benzer teşvikler bölgeye can suyu olur mu? Hiç sanmam. Zira batı ile aynı vergiyi veren ama aynı cazibe kapsamında olmayan Doğu’yu bu suni teşviklerin rahatlatması mümkün değil.
Madem bir teşvik iyileştirilmesi yapılacak o halde vergi sistemindeki iyileştirmeler masada olmalı. Bu bölgenin en büyük sorunu ağır vergi yüküdür. Yatırımcı bir şekilde elektrik, doğalgaz ile baş edebiliyor. Fakat artarda gelen vergi zamlarından başını kaldıramıyor.
Yerel müteşebbisin zorunlu olarak bölgede kaldığı gerçeği göz ardı edilmemeli. Sadece elektirik, ısınma ve istihdam teşviki ile yabancı yatırımcının bu bölgeye gelmeyeceği aşikârdır.
Henüz alt yapısı tamamlanmadan, sürdürebilirliği ön görülmeden açıklanan Cazibe Merkezleri Projesi ne yazık ki bölge halkının da Doğu’da yatırım yapmayı planlayan yatırımcının da hevesini kursağında bırakmıştır.
Bugün yürürlükle olmayan Cazibe Merkezleri Projesi’nin yerine uygulanabilir bir proje konmadığı sürece Doğu ile Batı arasındaki kalkınmışlık makası açıldıkça açılacaktır. Göç durmayacak yerel müteşebbis de artık çarklarını ister istemez durduracaktır.
İki yıldır gerek yatırımcının gerekse programın uygulanacağı illerin gözü kulağı, yüzlerce projenin onay için beklediği Ankara’daydı.
Erzurum’un 130’u aşkın projeyle başını çektiği program kapsamında 23 ilde 3 bin 380 firma başvuru yaparken, 92 milyar liralık yatırım ve 365 bin kişilik istihdam öngörülüyordu.
Yatırım için başvuru tarihinin ardından bu konuya dair hükümetten hiç bir açıklama gelmedi. Ankara kulislerine göre bu proje rafa kalktı. Cazibe Merkezleri Programı diye bir proje olmayacak.
Onun yerine yatırım teşvik sistemi güçlendirilecek ve yatırımcıya elektrik, yakıt ve istihdam desteği verilecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın CMP’nin açıklandığı tarihten bu yana proje için, “Uygulanması zor bir proje” dediği ve sıcak bakmadığı konuşuluyor.
Aradan geçen zamana bakıldığında bu kulis bilgilerinin sağlamlığı teyit edilebilir. Her ne kadar kesin bilgiye muhtaç bir durum ortaya çıksa da.
Yatırım teşvik sitemindeki düzenleme tamamlanmadan Cazibe Merkezleri Projesi’nin tamamen rafa kalktığı bilgisi, kamuoyu ile paylaşılmayacaktır diye tahmin ediyorum.
Peki, Yatırım Teşvik Sistemi düzenlemesi ile elektrik, yakıt ve buna benzer teşvikler bölgeye can suyu olur mu? Hiç sanmam. Zira batı ile aynı vergiyi veren ama aynı cazibe kapsamında olmayan Doğu’yu bu suni teşviklerin rahatlatması mümkün değil.
Madem bir teşvik iyileştirilmesi yapılacak o halde vergi sistemindeki iyileştirmeler masada olmalı. Bu bölgenin en büyük sorunu ağır vergi yüküdür. Yatırımcı bir şekilde elektrik, doğalgaz ile baş edebiliyor. Fakat artarda gelen vergi zamlarından başını kaldıramıyor.
Yerel müteşebbisin zorunlu olarak bölgede kaldığı gerçeği göz ardı edilmemeli. Sadece elektirik, ısınma ve istihdam teşviki ile yabancı yatırımcının bu bölgeye gelmeyeceği aşikârdır.
Henüz alt yapısı tamamlanmadan, sürdürebilirliği ön görülmeden açıklanan Cazibe Merkezleri Projesi ne yazık ki bölge halkının da Doğu’da yatırım yapmayı planlayan yatırımcının da hevesini kursağında bırakmıştır.
Bugün yürürlükle olmayan Cazibe Merkezleri Projesi’nin yerine uygulanabilir bir proje konmadığı sürece Doğu ile Batı arasındaki kalkınmışlık makası açıldıkça açılacaktır. Göç durmayacak yerel müteşebbis de artık çarklarını ister istemez durduracaktır.
