Pusula Gazetesinden Sibel Demirer'in haberine göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı öncülüğünde hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), çevrenin korunması ve geri dönüşüm oranlarının artırılması amacıyla uygulamaya alınırken, sistemin başlamasının ardından ortaya atılan fahiş fiyat artışı iddiaları kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Başta su olmak üzere depozitolu içecek ürünlerinde yüzde 30'a varan zam yapıldığı yönündeki paylaşımlar üzerine Ticaret Bakanlığı ülke genelinde denetim başlatırken, Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) da Rekabet Kurumu'nun sürece dahil olacağını açıkladı
Öte yandan Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Başkanı Ömer Düzgün ise PERDER üyesi marketlerde herhangi bir fiyat artışı yapılmadığını belirterek iddiaların tüm sektörü kapsayacak şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
DOA sistemi yoğun ilgi gördü
Türkiye genelinde uygulanmaya başlayan Depozito Yönetim Sistemi kapsamında vatandaşlar, sisteme dahil edilen cam, plastik ve metal içecek ambalajlarını iade ederek ürün başına 1 TL depozito bedelini geri alabiliyor.
Hem çevrenin korunmasını hem de geri dönüşüm kültürünün yaygınlaşmasını hedefleyen sistem, kısa sürede vatandaşlardan yoğun ilgi gördü. Ancak uygulamanın başlamasının hemen ardından bazı ürünlerde dikkat çeken fiyat artışları yaşandığı iddiaları gündeme geldi.
Su ve içecek fiyatlarında dikkat çeken artış iddiası
Sosyal medya platformlarında çok sayıda kullanıcı, özellikle 0,5 litrelik pet su, soda, gazoz ve kola fiyatlarında kısa süre içerisinde yüksek oranlı zam yapıldığını öne sürdü.
Paylaşımlarda yer alan örneklere göre; 5 TL'ye satılan 0,5 litrelik suyun fiyatı 7,25 TL'ye yükseldi. 4,50 TL olan su yüzde 44 artışla 6,50 TL'ye çıktı. 4,75 TL'lik ürün ise 6,75 TL'den satışa sunulmaya başladı.
Vatandaşlar, ürün başına yalnızca 1 TL depozito uygulandığı halde bunun çok üzerinde fiyat artışları yapılmasını "fırsatçılık" olarak değerlendirdi.
Şikayetler CİMER'e taşındı
Depozito uygulamasının tüketiciyi korumak yerine bazı satıcılar tarafından fırsata çevrildiğini savunan çok sayıda vatandaş, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) şikayette bulundu. Şikayetlerde özellikle maliyet artışıyla açıklanamayacak fiyat yükselişlerinin araştırılması ve haksız kazanç sağlayan işletmelere yaptırım uygulanması talep edildi.
Ticaret Bakanlığı denetim başlattı
Artan tepkilerin ardından Ticaret Bakanlığı harekete geçti. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Depozito Yönetim Sistemi'ni bahane ederek tüketiciyi mağdur eden işletmelere yönelik ülke genelinde kapsamlı denetim başlatıldığı bildirildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi; "Tüketiciyi mağdur edenlere göz açtırmayacağız. Maliyet artışını aşan her türlü fiyat artışı haksız fiyat kapsamında değerlendirilecek ve gerekli idari yaptırımlar uygulanacaktır." Bakanlık ekiplerinin marketler, zincir mağazalar ve satış noktalarında fiyat değişimlerini inceleyerek maliyet-fiyat dengesini denetleyeceği öğrenildi.
Rekabet Kurumu da devreye giriyor
Konuya ilişkin açıklama yapan Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED), yalnızca Ticaret Bakanlığı'nın değil Rekabet Kurumu'nun da süreci inceleyeceğini duyurdu. TÜKONFED yetkilileri, özellikle piyasada ortak fiyat belirlenmesi ya da fırsatçılık şüphesi doğuran uygulamaların Rekabet Kurumu tarafından değerlendirileceğini ifade etti. Uzmanlar, eğer firmalar arasında rekabeti bozacak ortak hareket tespit edilirse ciddi idari para cezalarının gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
TPF Başkanı Düzgün; "PERDER üyesi marketlerde zam yok"
Fiyat artışı iddialarıyla ilgili değerlendirmede bulunan Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Başkanı Ömer Düzgün ise PERDER üyesi marketlerde herhangi bir zam yapılmadığını söyledi. Düzgün, kamuoyunda oluşan algının tüm organize perakende sektörünü kapsayacak şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, "PERDER üyesi zincir marketlerde herhangi bir fiyat artışı söz konusu değildir” ifadelerini kullandı.
Depozito bedeli ile ürün fiyatı karıştırılmamalı
Uzmanlar ise depozito uygulamasında tüketicinin ürünü satın alırken ödediği 1 TL'nin, ambalaj iade edildiğinde geri alındığını hatırlatıyor. Bu nedenle depozito sisteminin ürünün gerçek satış fiyatını artıran bir unsur olmadığına dikkat çeken uzmanlar, depozito bedelinin gerekçe gösterilerek yapılan maliyet dışı zamların haksız fiyat artışı kapsamında değerlendirilebileceğini ifade ediyor.
Ticaret Bakanlığı'nın başlattığı denetimlerin ardından haksız fiyat artışı yaptığı belirlenen işletmelere idari yaptırım uygulanması beklenirken, Rekabet Kurumu'nun yürüteceği incelemelerin de sektördeki fiyat hareketlerinin nedenlerini ortaya koyması bekleniyor.
HABER MERKEZİ
