Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nizamettin Durmuş, kayıt dışı istihdamın Türkiye’nin sosyal güvenlik sistemi açısından en önemli sorunlardan biri olmaya devam ettiğini belirterek, çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ile ücretlerinin eksik gösterilmesinin kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirildiğini ifade etti.
Durmuş, sigortalı çalışmanın anayasal bir hak olmasının yanında çalışan ve işveren açısından yasal bir zorunluluk olduğuna dikkat çekerek, işverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığını söyledi. Çalışanların kendi talepleri doğrultusunda dahi sigortasız çalıştırılmalarının hukuken mümkün olmadığını kaydeden Durmuş, bu tür uygulamaların işverenler için ciddi mali ve hukuki sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
“Hak kayıplarına yol açıyor”
Kayıt dışı çalışmanın çalışanlar açısından büyük mağduriyetler oluşturduğunu ifade eden Durmuş, sigortasız çalışan kişilerin emeklilik hakkından mahrum kaldığını, iş göremezlik durumunda malullük aylığı alamadığını ve işsizlik sigortasından yararlanamadığını belirtti.
Durmuş, “Kayıt dışı çalışan kişiler, iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı yasal güvencelerden uzak kalıyor. Aynı zamanda kendileri ve aileleri için sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda da ciddi risklerle karşı karşıya bulunuyor” dedi.
Kayıt dışı istihdamın yalnızca çalışanları değil, işverenleri ve ülke ekonomisini de olumsuz etkilediğini belirten Durmuş, haksız rekabetin oluştuğunu, vergi ve prim kayıplarının arttığını, sosyal güvenlik sisteminin zarar gördüğünü ifade etti.
“Amaç rehberlik etmek”
Sosyal güvenlik uygulamalarında temel hedefin cezalandırma değil rehberlik olduğunu vurgulayan Durmuş, işletmelerin kayıtlı istihdama yönlendirilmesinin amaçlandığını söyledi.
Kayıt dışı istihdamın kısa vadede avantaj gibi görünse de işletmeleri ağır yaptırımlarla karşı karşıya bırakabileceğini belirten Durmuş, “Kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi halinde işletmeler yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarından kaynaklı ciddi hukuki yükümlülüklerle karşılaşabiliyor” diye konuştu.
Başvuru kanalları
Çalışanların sigorta durumlarını e-Devlet sistemi üzerinden kolaylıkla kontrol edebileceğini ifade eden Durmuş, ALO 170 hattı ile SGK il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezlerinden de bilgi alınabileceğini söyledi.
Sigortasız çalıştırıldığını veya eksik prim bildirimi yapıldığını düşünen çalışanların ALO 170, SGK müdürlükleri ya da CİMER üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabileceklerini kaydeden Durmuş, kayıtlı istihdamın toplumsal refah açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
“Ücretler bankadan ödenmeli”
Çalışma hayatında şeffaflığın sağlanması için ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının önemine dikkat çeken Durmuş, Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücretlerin banka üzerinden ödenmesinin yasal zorunluluk olduğunu hatırlattı.
Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde işverenlerin idari para cezalarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Durmuş, “Kayıtlı istihdam yalnızca yasal bir zorunluluk değil, işletmelerimizin sürdürülebilirliği ve ülkemizin geleceği için önemli bir yatırımdır. Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” ifadelerini kullandı.
Kaynak : İHA
