Yüksek enflasyon ve krediye erişimde yaşanan zorluklar, piyasalardaki daralmayı daha görünür hale getirdi. Özellikle inşaat ve emlak sektöründe hissedilen durgunluk, alışveriş alışkanlıklarını da değiştirdi. Bu süreçte, emlak ve otomotiv piyasasında “takaslı satış” ilanlarında dikkat çekici bir artış yaşandı. Bazı online platformlarda takaslı ilanların sayısı yılın ilk çeyreğinde yüzde 60’ın üzerinde yükseldi.
Alım gücünün düşmesi ve yüksek faiz oranları nedeniyle banka kredisine ulaşamayan tüketiciler, ellerindeki atıl varlıkları değerlendirerek ihtiyaçlarını karşılamaya yöneldi. Daha önce takasa mesafeli duran satıcılar da, piyasadaki yavaşlama nedeniyle bu yönteme sıcak bakmaya başladı.
Ev verip otomobil alan da var, lüks araçla daire isteyen de
Online ilan sitelerinde artık sıkça; otomobil karşılığında konut, arsa ya da tarla teklif eden ilanlar yer alıyor. Hatta yaklaşık 3 milyon TL değerindeki lüks araçlarını daire karşılığında satışa sunanların sayısı da artıyor.
Otomotivde takas rüzgarı
İkinci el araç piyasasında yaşanan daralmanın ardından, nisan ayı itibarıyla sıfır araç satışlarında da düşüş gözlendi. Bu tablo karşısında otomobil bayileri de yeni yöntemler geliştirmeye başladı. Bazı bayiler “gayrimenkul timi” kurarak, müşterilerin taşınmazlarını değerlendirip araç satışı yapmaya yöneldi.
Kredi kullanmak istemeyen ya da kullanamayan tüketiciler, araç alımında arsa, daire ya da ofis gibi varlıklarını takasa sunuyor. Özellikle şirketler toplu araç alımlarında dikkat çekici tekliflerle geliyor. Örneğin, 10 milyon TL’lik bir araç alımında ödemenin yarısı nakit, kalan kısmı ise gayrimenkul ile yapılmak isteniyor.
Eskiden yalnızca araçla araç takası yapılırken, bugün gayrimenkul karşılığı otomobil takası yeni ve yükselen bir trend olarak öne çıkıyor. Erzurum’da bile ikinci el araç ilanlarında takas seçeneklerinin yaygınlaştığı görülüyor.
Konut sektöründe de tablo aynı
Krediye erişimde yaşanan sıkıntılar konut piyasasını da derinden etkiledi. Satışların yavaşlamasıyla birlikte ilan sitelerindeki konut sayısı artarken, alıcıların karar verme süresi uzadı. Birçok ilanda “takas yapılır” seçeneği dikkat çeker hale geldi.
Takas eğilimi sadece konut ve otomobille sınırlı kalmıyor. Motosiklet, cep telefonu, bilgisayar ve fotoğraf makinesi gibi ürünlerde de takas ilanlarında artış yaşanıyor.
Uzmandan kritik uyarı: Dolandırıcılık riski yüksek!
Tüketici Hak Arama Derneği Başkanı Nihat Altay, artan takaslı alışverişlere karşı vatandaşları uyardı. Takasın, nakde erişimin zorlaştığı dönemlerde tercih edildiğini belirten Altay, bu yöntemin ciddi riskler barındırdığını vurguladı.
Altay, özellikle araç ve konut takaslarında dikkatli olunması gerektiğini belirterek, “Araç devri yapıldıktan sonra tapuda sorun çıkmayacağının ya da ev devredildikten sonra aracın üzerinde haciz bulunmadığının garantisi yok” dedi.
Kurumsal ilan sitelerinin bu süreçte yasal sorumluluk taşımadığına dikkat çeken Altay, alıcı ile satıcının doğrudan karşı karşıya kaldığını ve mevcut yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu ifade etti.
Cihat İncesu
