Erzurum İl Hayvanları Koruma Kurulu tarafından sahipsiz sokak köpeklerinin kontrolsüz beslenmesine yönelik alınan karar, kent gündemindeki yerini koruyor. Kararın yalnızca sokak köpeklerinin beslenmesine ilişkin olduğu belirtilirken, Doğa Koruma ve Milli Parklar Erzurum 13. Bölge Müdürü Akif Ümüzer ile Güvenli Sokaklar Derneği Temsilcisi Avukat Meltem Zorba konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Amaç kontrolsüz beslenmenin önüne geçmek"
Doğa Koruma ve Milli Parklar Erzurum 13. Bölge Müdürü Akif Ümüzer, sahipsiz sokak köpekleriyle ilgili ihbarların 112 üzerinden yapılabileceğini, ilgili belediyelerin de ihbar üzerine hayvanları alarak bakımevlerine teslim edeceğini belirtti.
Ümüzer, "Sokak hayvanlarıyla ilgili durum 112 ihbar hattına bildirilir ve ilgili belediyeler tarafından hayvan alınarak barınağa teslim edilir. Bu karar, şehir merkezinde hem insanları hem de hayvanları korumak amacıyla alınmıştır.
Hayvanların beslenmesiyle ilgili olarak ise ilgili belediyeler tarafından beslenme çalışmaları gerçekleştiriliyor. Buradaki amaç, kontrolsüz beslenmenin önüne geçmektir. Kapı önlerine bırakılan yemek artıkları ve benzeri durumlarda hem hayvanların hem de insanların sağlığını göz önünde bulundurarak bu karar alınmıştır" dedi.
"Kontrolsüz besleme yasağı mevzuatımıza uygun"
Güvenli Sokaklar Derneği Temsilcisi Avukat Meltem Zorba ise Erzurum İl Hayvanları Koruma Kurulu’nun 2025 tarihli toplantısında aldığı kontrolsüz besleme yasağı kararını hukuki açıdan değerlendirdi.
Zorba, kararın 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve Kabahatler Kanunu kapsamında değerlendirilebileceğini belirterek, "Erzurum İl Hayvanları Koruma Kurulu’nun 2025 tarihli toplantısında aldığı kontrolsüz besleme yasağı kararına yönelik tartışmalar mevzuatımız karşısında yersizdir. Sahipsiz hayvanların kontrolsüz beslenmesinin yasaklanması ve tespiti halinde idari para cezası yaptırımı uygulanması, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile Kabahatler Kanunu’nun 32’nci maddesindeki yetkilere dayanmaktadır." dedi.
"İnsan ve çevre sağlığı gözetilmeli"
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda 30 Temmuz 2024 tarihinde 7527 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklere dikkat çeken Zorba, "5199 sayılı Kanun’da 30/7/2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle bu konuda çok radikal düzenlemeler kabul edilmiştir. Öncelikle kanunun amacının sadece hayvanların korunması kriterinden çıkarılarak, insan, hayvan ve çevre sağlığı gözetilmek kaydıyla yeniden düzenlendiği ve buna göre insan ve çevre sağlığının gözetilmesinin öncelikli hale geldiği hatırlanmalıdır"dedi.
Kanunun 6’ncı maddesinde yapılan değişiklikle sahipsiz hayvanlara ilişkin yerel yönetimlerin sorumluluklarının yeniden düzenlendiğini ifade eden Zorba, "Kanunun 6’ncı maddesindeki değişiklikle sahipsiz hayvanların yerel yönetimlerce toplanması, bu hayvanların Bakanlık veri sistemine kaydedilmesi ve rehabilite edilen köpeklerin sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılması düzenlenmiştir. Bu hükme göre sokakta sahipsiz köpek bulunması mümkün olmadığından, köpeklerin gönüllüler tarafından beslenmesine olanak tanıyan hükümler de yürürlükten kaldırılmıştır."
Sokaklarda beslemeye hukuki engel
Hayvan koruma görevlisi müessesesinin 7527 sayılı Kanun ile kaldırıldığını belirten Zorba, "Kanunun önceki yürürlük hükümlerinin 18’inci maddesinde yer alan 'Hayvan koruma görevlisi' müessesesi 7527 sayılı Kanun’la kaldırılmıştır. Ayrıca mülga Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin (d) bendindeki 'besleme odakları' kurma imkanı, 13/12/2024 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe giren mevcut Yönetmelik’le kaldırılmıştır. Buna göre sokaklarda gelişigüzel besleme yapılmasına imkan veren bir hüküm bulunmamaktadır" dedi.
Kontrolsüz beslemeye idari para cezası
Kamusal alanlarda kontrolsüz besleme yapılmasının çeşitli riskler oluşturduğunu belirten Zorba, "Kaldırım, park, sokak ve özellikle okul çevresi gibi kamusal alanların kontrolsüz besleme alanı yapılması can güvenliği tehdidi yaratmaktadır. Öte yandan hayvan besini veya gıda artıklarıyla kamusal alanların kirletilmesi halk sağlığı riski yarattığı için Çevre Kanunu ve Kabahatler Kanunu çerçevesinde yasaktır. 2026 yılı için umuma açık yerlerde çevreyi kirletenlere yönelik idari para cezasının 8 bin 687 lira olarak öngörülmüştür ayrıca 5199 sayılı Kanun’da da çeşitli idari para cezaları düzenlenmiştir” dedi.
"En önemli konu uygulamanın nasıl yapılacağı"
Kararın mevzuata uygun olduğunu belirten Zorba, uygulama aşamasının önemine dikkat çekti. Zorba, "Karar mevzuatımıza uygun ve memnuniyet verici olmakla birlikte, en önemli soru işaretinin bu kararın sahada nasıl uygulanacağı hususunda olduğunu düşünüyorum. Daha önce Ankara ve İstanbul il hayvanları koruma kurullarında alınan benzer yöndeki kararların uygulanmasında başarılı sonuçlar göremedik. Erzurum’un bu kararı uygulamasında başarılı olmasını umut ediyoruz" dedi.
Esra Arpa
