Erzurum, tarihi ve kültürel birikiminin yanı sıra eğitim alanında yetiştirdiği önemli şahsiyetlerle de öne çıkıyor. Cumhuriyetin ilanından sonra başlatılan eğitim seferberliğiyle birlikte kentteki okullarda öğrenim gören pek çok isim, ilerleyen yıllarda Türkiye’de ve uluslararası alanda tanınan bilim insanı, siyasetçi, sanatçı, akademisyen ve bürokrat olarak önemli görevler üstlendi.
ER-VAK Başkanı Eczacı-Tarihçi Erdal Güzel, Erzurum’un eğitim geçmişine ışık tutan çalışmasında, ilk, orta ve lise öğrenimini kentte tamamlayan tanınmış isimleri bir araya getirdi. Güzel, özellikle Erzurum Lisesi’nin yetiştirdiği şahsiyetlerle kentin eğitim tarihinde ayrıcalıklı bir yere sahip olduğunu vurguladı.
Erzurum Lisesi bir marka
Güzel’in aktardığı bilgilere göre, 1889 yılında Sultan II. Abdülhamit döneminde açılan Erzurum Lisesi, yetiştirdiği önemli isimlerle Türkiye’nin köklü eğitim kurumları arasında yer alıyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün 1924 yılında ziyaret ettiği okulda, geçmişten günümüze birçok önemli eğitimci görev yaptı.
Güzel, 1972 yılında mezun olduğu Erzurum Lisesi’nde görev yapan öğretmenler arasında Ahmet Hamdi Tanpınar, Prof. Dr. Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu, Remzi Oğuz Arık, tarihçi Abdurrahim Şerif Beygu, Erzurum Marşı’nın yazarı Müştak Sıtkı Dursunoğlu ve Millî Mücadele'nin öncü isimlerinden eski milletvekili Cevat Dursunoğlu gibi önemli şahsiyetlerin bulunduğunu hatırlattı.
Okulun mezunları arasında ise eski Cumhurbaşkanı Orgeneral Cemal Gürsel, dünyaca ünlü tarihçi ve akademisyen Prof. Dr. Fuat Sezgin, eski devlet bakanı Ekrem Ceyhun, Atatürk Üniversitesinin Erzurum’a kazandırılmasında önemli rol oynayan eski Millî Eğitim Bakanı Prof. Dr. Rıfkı Salim Burçak, eski Kültür Bakanı Rıfkı Danışman ve eski Sağlık Bakanı Nihat Kitapçı bulunuyor.
Güzel’in sıraladığı diğer Erzurum Lisesi mezunları arasında eski başbakanlardan Ferit Melen, Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu, eski bakanlar Necati Eldem ve İsmail Safa Giray, geleneksel Türk sanatlarının dünyaca tanınan isimlerinden Fuat Başar, ressam ve öğretmen Fuat İğdebeli, siyasetçi ve yazar Nevzat Köseoğlu, eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Togay Gemalmaz ile Prof. Dr. Demir Budak da yer alıyor.
İlkokullardan da önemli isimler yetişti
Erzurum’un eğitim mirasının yalnızca Erzurum Lisesi ile sınırlı olmadığını belirten Güzel, kentin farklı ilkokul ve ortaokullarında eğitim gören birçok ismin de ülke çapında tanındığını kaydetti. Güzel’in verdiği bilgilere göre, Dumlupınar İlkokulu mezunları arasında eski Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ, ünlü sinema sanatçısı Tarık Akan ve eski Gümrük ve Hazine Müsteşarı Prof. Dr. Nevzat Saygılıoğlu bulunuyor.
Kentin eski büyükşehir belediye başkanlarından Prof. Dr. Ersan Gemalmaz ile eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Togay Gemalmaz ise Kurtuluş İlkokulu mezunları arasında yer alıyor.
Dünyanın farklı ülkelerinde akademik kürsüleri bulunan eski büyükelçilerden Prof. Dr. Orhan Güvenen’in İnönü İlkokulunda öğrenim gördüğünü aktaran Güzel, Atatürk Üniversitesi eski rektörlerinden Prof. Dr. Yaşar Sütbeyaz’ın da Palandöken İlkokulu ve Erzurum Lisesi mezunu olduğunu belirtti.
Dünyaca tanınan genetik uzmanı, bilim insanı ve müzisyen Prof. Dr. Bahri Karaçay’ın eğitim hayatının da Erzurum’da başladığını ifade eden Güzel, Karaçay’ın Vali Hafız Paşa İlkokulu, Şair Nefi Ortaokulu ve Erzurum Lisesinde öğrenim gördüğünü kaydetti. Eski milletvekili ve siyasetçi Rasim Cinisli’nin ise Tatbikat İlkokulu mezunları arasında bulunduğunu aktardı.
İmam Hatip ve Ticaret Lisesi de ünlü isimler yetiştirdi
Erzurum’un farklı eğitim kurumlarının da önemli isimlerin yetişmesinde rol oynadığına dikkat çeken Güzel, Prof. Dr. Üstün Dökmen’in Kültür Kurumu İlkokulu ve Ticaret Lisesi Ortaokulunda eğitim gördüğünü belirtti.
Önceki dönem İçişleri Bakanları Efkan Ala ve Selami Altınok ile akademisyen, yazar ve şair Prof. Dr. Nurullah Genç’in Erzurum Merkez İmam Hatip Lisesi mezunları arasında bulunduğunu ifade eden Güzel, bilim dünyasında uluslararası tanınırlığa sahip Prof. Dr. Metin Balcı’nın da Erzurum’un eğitim kurumlarında yetiştiğini vurguladı. Balcı, Veyis Efendi İlkokulu ve Erzurum Lisesinde öğrenim gördü.
Güzel’in dikkat çektiği isimlerden biri de Prof. Dr. Fikrettin Şahin oldu. Türkiye’de biyoteknoloji ve sağlık bilimleri alanındaki çalışmalarıyla uluslararası alanda tanınan, Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümünün kurucu başkanlığını yapan Şahin’in, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı tarafından verilen 2025 Aziz Sancar Bilim Ödülü’ne layık görüldüğünü belirten Güzel, Şahin’in Şenkaya ilçesine bağlı Çatalelma köyü ilkokulunda eğitim gördüğünü aktardı.
“Bu şahsiyetleri genç kuşaklara tanıtmalıyız”
Güzel, Erzurum’un eğitim mirasının gelecek nesillere aktarılmasının önemine de değinerek, “Bu değerleri ve yetiştirdiğimiz önemli şahsiyetleri unutmamalı, genç kuşaklara tanıtmalıyız. Çünkü geçmişte bu okullarda yetişen isimler, bugün de Erzurum’un eğitim kimliğinin en önemli göstergeleri arasında yer alıyor.” ifadelerini kullandı.
Şeyma TAHİR
