Erzurum Teknik Üniversitesinden yeni bir proje daha geldi. Atık sulardan yenilenebilir hidrojen enerjisinin üretileceği proje TÜBİTAK’dan destek almaya hak kazandı.
Şeyma TAHİR/Pusula
ETÜ Fen Fakültesi Temel Bilimler Bölümü öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Mehtap Aygün Çağlar’ın yürütücüsü olduğu, Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Analitik Kimya Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Doç. Dr. Kader Dağcı Kıranşan’ın araştırmacı olarak yer aldığı ve ETÜ Fen Fakültesi Temel Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güven Turgut’un danışmanlığını yaptığı, “2D Tek Katmanlı Nikel Kalkojen Temelli Yeni Malzemelerle Üre Atığı İçeren Suyun Elektrolizine Dayalı Yenilenebilir Hidrojen Üretimi’’ başlıklı proje TÜBİTAK 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Geliştirilen projeye ilişkin açıklamalarda bulunan Dr. Öğr. Üyesi Mehtap Aygün Çağlar, fosil yakıt kaynaklı enerji krizinin çözümünde alternatif bir seçenek olarak hidrojen kullanılacağını belirterek, “Suyun elektrolizi ile yüksek saflıkta hidrojen üretilmesine yönelik düşük maliyetli, yüksek aktivite ve kararlılıkta elektrokatalizör sistemlerinin geliştirilmesi önem arz etmektedir. Yüksek yüzey alanına sahip, oldukça kararlı ve kolayca modifiye edilebilen iki boyutlu ve tek katmanlı geçiş metali dikalkojen malzemelerin suyun elektrolizinde katalizör olarak kullanılarak hidrojen üretilmesinde son yıllarda büyük ilgi görmektedir. Bununla birlikte üre doğada insan, hayvan veya endüstri kaynaklı toprak ve su kaynaklarına karışarak çevre ve insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir.
Literatürde ilk!
Ancak organik üre molekülleri ağırlıkça %6,67 oranında hidrojen içerdiği için, ürenin kilogramı başına 3 kWh enerji üretebilmektedir. Dolayısıyla üre atığı içeren suların elektroliziyle üre daha düşük voltajlarda hidrojene ayrışabildiği için üre elektrolizi gerçekleştirilecek katalizör sistemlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve test edilmesi ile hidrojen gibi temiz enerji kaynaklarının ekonomik olarak üretilmesi sağlanacak ve artan temiz su ihtiyacı karşılanacaktır. Bu proje ile literatürde ilk kez üreteceğimiz 2D tek tabakalı nikel kalkojen katalizör malzemeleri üre atığı içeren suların elektrolizinde kullanarak hem temiz enerji kaynağı olan hidrojenin yüksek aktivitede ve düşük maliyetle üretilmesini hem de atık suyun etkin şekilde temizlenmesini hedeflemekteyiz” dedi.
