Kadınlar ihracata can katıyor! Erzurum 26'ncı sırada yer aldı

Türkiye'de kadın çalışanların katkı sağladığı ihracatın toplam içindeki payının en yüksek olduğu il, geçen yıl yüzde 59,6 ile Giresun olurken, kadınlar kentin dış satımına 598,4 milyon dolar kazandırdı.

Ticaret Bakanlığının, "Kadınların İhracattaki Rolü ve Katkısının Analizi" çalışmasından yapılan derlemeye göre, kadınların ihracattaki rolü, yıllar itibarıyla istikrarlı artış gösteriyor. Türkiye ekonomisinin son yıllarda üretim, yatırım ve ihracat odaklı büyüme stratejisi doğrultusunda, her ilde kadın çalışanların ihracata katkısı güçleniyor.

Bu kapsamda geçen yıl 81 ilin toplam ihracatı 265,3 milyar dolar olurken, kadın çalışanların bu ihracata katkısı 62,3 milyar dolar olarak hesaplandı.

Değer bazında en fazla katkı İstanbul'un oldu

Aynı dönemde kadın çalışanların değer bazında ihracata katkısının en fazla olduğu il 16,8 milyar dolarla İstanbul oldu. Bu ili 7 milyar dolarla Kocaeli ve 5,3 milyar dolarla İzmir takip etti.

Buna karşın 2025'te kadınların katkı sağladığı ihracatın toplam ihracat içindeki payının en yüksek olduğu il, yüzde 59,6 ile Giresun olarak belirlendi. Giresun, geçen yıl 1 milyar dolarlık ihracat yaparken, kadınların buna katkısı 598,4 milyon dolar olarak hesaplandı.

Bu payın en yüksek olduğu diğer iller, yüzde 50 ile Van, yüzde 45,9 ile Trabzon, yüzde 45,8 ile Edirne, yüzde 44,7 Tokat, yüzde 42,5 ile Batman, yüzde 40,6 ile Ordu, yüzde 39 ile Uşak ve yüzde 36,8 ile Aydın olarak sıralandı.

Buna göre, Van'ın 2025'teki ihracatı yaklaşık 70 milyon dolar olurken, kadınlar bu dış satıma 34,9 milyon dolar katkı sağladı. Trabzonlu kadınlar aynı dönemde 728,1 milyon dolar olan kent ihracatına 334,3 milyon dolarlık katkı sundu.

2024'te de 60,2 milyar dolarla katkı

Kadınlar, 2024 yılında da 254,7 milyar dolar olan 81 ilin ihracatına 60,2 milyar dolarla katkı verdi. Bu dönemde kadınlar yine İstanbul, Kocaeli ve İzmir'de değer bazında ihracata en fazla katkıyı sundu. İstanbul'da kadınların ihracata katkısı 16,5 milyar dolar, Kocaeli'de 6,4 milyar dolar ve İzmir'de 5,3 milyar dolar olarak belirlendi.

Kadın çalışanların ihracattaki payının en yüksek olduğu il, bir önceki yıl da Giresun oldu. Giresun'da kadın emeğinin ihracattaki payı yüzde 60,6 olarak kayıtlara geçti. Kent, ilgili dönemde 942,7 milyon dolarlık dış satım yaparken, kadınlar buna 571,7 milyon dolar katkı sağladı.

Giresun, 2022 ve 2023'te de kadın çalışanların ihracattaki payının en fazla olduğu il olarak öne çıktı. Söz konusu pay, 2022'de yüzde 59,9, 2023'te 56,5 olarak belirlendi.

DAİB bölgesinde kadın emeği ihracata güç katıyor

Erzurum’un da aralarında bulunduğu Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği’ne (DAİB) bağlı 17 ilin önemli bir kısmında kadın çalışanların ihracata katkısı, bölgesel kalkınmada kadın emeğinin önemini bir kez daha ortaya koydu. Veriler, bölge illerinde kadınların üretim ve dış ticaret süreçlerine artan katılımının ihracat performansına doğrudan yansıdığını gösteriyor.

DAİB kapsamındaki iller arasında Van, yüzde 50’lik oranla kadın emeğinin ihracattaki payının en yüksek olduğu il olarak öne çıkarken, Batman, Erzincan, Şırnak ve Erzurum gibi illerde de kadın çalışanların ihracata kayda değer katkı sunduğu görülüyor. Özellikle Erzurum’da kadınların ihracattaki payının yüzde 26,94 seviyesine ulaşması, bölgesel ortalamanın üzerinde bir performansa işaret ediyor.

Bingöl, Muş ve Kars gibi ihracat hacmi görece düşük illerde ise kadın katkı oranlarının sınırlı kalması, üretim kapasitesinin artırılması ve kadın istihdamının güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Buna karşın Mardin, Diyarbakır ve Şırnak gibi ihracat potansiyeli yüksek illerde kadınların sürece aktif katılımı, bölgenin dış ticaret performansına stratejik katkı sağlıyor.

Genel tablo, DAİB bölgesinde kadın emeğinin ihracatta giderek daha görünür hale geldiğini ortaya koyarken, uzmanlar, kadın istihdamının artırılmasının hem ihracat hacmini hem de bölgesel ekonomik kalkınmayı hızlandıracağı görüşünde birleşiyor.

DAİB Başkanı Tanrıver; “Potansiyelimiz var”

Konuyla ilgili görüşlerini dile getiren Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği (DAİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ethem Tanrıver, şunları söyledi; “Doğu Anadolu Bölgesi’nde kadın çalışanların ihracata katkısı bakımından ortaya çıkan tabloyu kıymetli buluyoruz; ancak biz bunu ulaşılmış bir sonuçtan ziyade çok daha güçlü bir potansiyelin göstergesi olarak değerlendiriyoruz. Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği olarak kadın ihracatçılarımızı bölgesel kalkınmanın, üretimin ve dış ticaretin en önemli taşıyıcı unsurlarından biri olarak görüyoruz. Bu anlayışla, Ticaret Bakanlığımızın teşvikleriyle desteklenen UR-GE projelerimizde kadın girişimci ve ihracatçılarımıza özel önem veriyor; henüz ihracatla tanışmamış kadın üretici ve girişimcilerimizin dış pazarlara açılmalarını sağlamak, ihracata başlamış olan kadın firmalarımızın ise yeni pazarlara erişimlerini kolaylaştırarak ihracat hacimlerini daha da artırmak için yoğun bir çalışma yürütüyoruz.”

DAİB’in farklı sektörlerde düzenlediği sektörel ticaret heyetlerine kadın ihracatçıların daha güçlü biçimde dâhil edilmesini öncelikli bir hedef olarak ele aldıklarını kaydeden Tanrıver,  şu ifadeleri kullandı; “Kadın firmalarımızın uluslararası alıcılarla doğrudan temas kurmalarını, yeni iş birlikleri geliştirmelerini ve küresel pazarlarda daha görünür, daha etkin ve daha kalıcı bir rol üstlenmelerini destekliyoruz. İnanıyoruz ki; Erzurum’dan ve bölgemizden daha fazla kadının ihracat ekosistemine katılması, yalnızca ihracat rakamlarımızı değil; üretimde çeşitliliği, girişimcilik kültürünü ve bölgesel refahı da önemli ölçüde güçlendirecektir”