Türkiye son 25 yılda sağlık alanında büyük bir dönüşüm yaşadı. Hastaneler yenilendi, şehir hastaneleri kuruldu, tıbbi teknoloji gelişti, uzman hekim kadroları güçlendi. Robotik cerrahi gibi ileri teknolojiler yaygınlaştı. Bunun sonucunda Türkiye, yalnızca kendi vatandaşlarına değil, dünyanın farklı ülkelerinden gelen hastalara da hizmet veren bir sağlık ülkesi haline geldi.
Peki Erzurum bu 3 milyon kişinin neresinde?
Şahsen Erzurum’un sağlık turizminde Türkiye ortalamasının çok üzerinde bir potansiyele sahip olduğunu düşünüyorum. Ancak bu potansiyelin henüz tam anlamıyla değerlendirildiğini söylemek güç.
Doğu Anadolu’nun sağlık üssü konumundaki Erzurum, sahip olduğu sağlık altyapısı, uzman kadroları ve bölgesel konumuyla sağlık turizminden daha fazla pay alabilecek illerin başında geliyor. Erzurum Şehir Hastanesi’nin verileri de bunu gösteriyor.
Resmi verilere göre 2020 yılında 1133 yabancı uyruklu hasta sağlık turizmi kapsamında Erzurum Şehir Hastanesi’nde tedavi gördü. Bu sayı 2021’de 1455’e, 2022’de 1706’ya, 2023’te ise 1935’e yükseldi. 2020 yılından bugüne kadar toplamda 9 bine yakın yabancı hasta Erzurum’a gelerek şifa aradı.
Bu rakam ilk bakışta belki çok büyük görünmeyebilir. Ancak olaya Erzurum ve Doğu Anadolu açısından baktığımızda tablo değişiyor.
Üstelik Erzurum Şehir Hastanesi, sağlık turizmi konusunda önemli bir adım atarak 24 Ekim 2025 tarihinde “Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi” aldı. Hastanenin yabancı hastalara yönelik hizmetleri ise yeni değil. Resmi kayıtlara göre uluslararası hasta hizmetleri 2011 yılından bu yana sürüyor.
Erzurum’un önünde aslında doğal bir sağlık turizmi pazarı da var. İran, Azerbaycan, Nahçıvan ve Gürcistan başta olmak üzere bölge ülkeleri Erzurum için önemli bir potansiyel oluşturuyor. İran’ın kuzeyi Erzurum’a çok uzak değil. Nahçıvan yanı başımızda. Azerbaycan ile tarihi ve kültürel bağlarımız güçlü. Gürcistan ile bölgesel ulaşım bağlantılarımız mevcut. Hedefte Irak ve hatta Suudi Arabistan da bulunuyor.
Dünyanın birçok şehri sağlık turizmini geliştirebilmek için komşu ülkelerle bağlantı kurmaya çalışırken Erzurum, böyle bir coğrafi avantajı zaten elinde bulunduruyor. Yani Erzurum’un önünde hazır bir sağlık turizmi pazarı var.
Üstelik sağlık altyapımız da güçlü.
Erzurum Şehir Hastanesi bugün 1670 yatak, 256 yoğun bakım yatağı ve 40 ameliyathane kapasitesiyle bölgenin en güçlü sağlık merkezlerinden biri. Robotik cerrahi, robotik rehabilitasyon, tüp bebek, onkoloji, yanık tedavisi ve ileri görüntüleme gibi çok sayıda özellikli hizmet sunuluyor. Hastanede aktif bir Uluslararası Hasta ve Sağlık Turizmi Birimi de bulunuyor.
Buna Atatürk Üniversitesi’ni de eklediğinizde Erzurum’un sağlık turizmindeki potansiyelini siz düşünün.
Ancak bütün bunlara rağmen bir sorun var!
Hekiminiz var, teknolojiniz var, hastaneniz var ama hastayı Erzurum’a getiremiyorsanız sağlık turizmi istediğiniz seviyeye ulaşamıyor. Sorun hastanın hastaneye geldiği noktada değil, hastanın Erzurum’a getirilmesinde başlıyor.
Erzurum Havalimanı uluslararası uçuşlara açık olsa da doğrudan bağlantıların sınırlı olması sağlık turizminin önündeki en önemli engellerden biri olarak karşımıza çıkıyor.
Aldığım son bilgilere göre Sağlık Bakanlığı, sağlık turizminin geliştirileceği iller için ciddi bir altyapı çalışması yürütüyor. Sadece kentlerde hasta ulaşımının değil, en fazla hasta potansiyeline sahip ülkelerde sağlık birimleri kurulmasının da planlandığı belirtiliyor. Erzurum da pilot iller arasında yer alıyor.
Bu önemli bir fırsat.
Bugün Erzurum’un sağlık turizmi rakamları bize belki yeterince büyük görünmeyebilir. Ancak İstanbul, Antalya ve benzeri merkezlerle aynı şartlarda yarışmadığımızı da görmek gerekiyor. Erzurum’un iklim başta olmak üzere bazı dezavantajları var. Fakat buna karşılık çok önemli bir coğrafi avantajı, güçlü sağlık altyapısı ve bölgesel bir sağlık merkezi olma geçmişi bulunuyor.
Yaklaşık 9 bin yabancı hastanın bugüne kadar Erzurum’a gelmiş olması küçümsenecek bir rakam değil. Tam tersine, doğru ulaşım politikaları, doğru tanıtım ve hedef ülkelerde kurulacak sağlık bağlantılarıyla bu rakamın çok daha yukarılara taşınabileceğini gösteren önemli bir referans.
Sağlık turizmi Erzurum için sadece hastane meselesi değil. Ulaşımından konaklamasına, tanıtımından şehir markasına kadar geniş bir ekonomik alan.
Bir düşünürün sözüyle konuyu bağlayalım “Turizm demokrasi gibidir; bir gecede gelmez. Zaman ve uğraş gerekir.”
Erzurum’un sağlık turizminde ihtiyacı olan da tam olarak bu; sabır, planlama ve özellikle ulaşım…
Sevda Güneş İncesu
