Doğalgazın Erzurum’a gelme arifesinde herkes heyecanlıydı; renksiz, kokusuz, zehirsiz ve havadan hafif ucuz bir yakıt şehrimize geliyordu. Adi kömürlerin havamıza saldığı zehirli gazları artık solumayacaktık ve kış aylarında havamız pırıl pırıl olacaktı. Ama olmadı!..
Erzurum’da hava kirliliği, kızmayla, gerçeği inkâr etmekle üstü örtülemez bir hâl almış durumdadır. Yarın karın yağıp havaların iyice soğumasıyla birlikte sobalardan ve kaloriferden yayılacak kirli hava şehrin üzerini kara bulut gibi iyice örtecek ve bu durum birkaç ay boyunca şehrin makûs bir talihi olarak yaşanacak.
1990’lı yıllardı… Şehirde kirli havadan kurtulmak için büyük bir gayret vardır. Erzurum Valiliği, Çevre İl Müdürlüğü, Belediye, Atatürk Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü adeta seferber olmuştu. Tabir yerinde ise, bıçak kemiğe dayanmıştı ve Erzurum pis havadan kurtarılacaktı. Üniversitede, Prof. Dr. Şücaattin Kırımhan, Çevre İl Müdürlüğü’nde rahmetli Haluk Nakipoğlu, özveriyle hava kirliliğinin üzerine gidiyorlardı. Çevre Bakanlığından temin edilen ve başta Lalapaşa Camii bahçesi olmak üzere çeşitli yerlere kurulan istasyonlarda hava kirliliği düzenli olarak ölçülüyor, hava kirliliği ölçüm değerleri günlük olarak basına ve kamuoyuna duyuruluyordu. Bu veriler ulusal gazetelere yansıyor, Erzurum’un hava kirliliğinden kurtarılması için onlar da haberleriyle destek veriyordu.
Kuruluşlar, asfaltit özellikte büyük bir kirletici olan Cizre kömürü başta olmak üzere, Erzurum’a kalitesiz kömür sokmamak için yirmi dört saat mücadele ediyorlardı. Şehrin bütün girişlerine kontrol noktaları kurulmuştu. Belediye işi sıkı tutuyordu. Hangi binanın bacasından kurum ve aşırı duman yükselse, zabıta oraya yetişiyor ve müdahale ediyordu. İkazlara uymayanlara ceza kesiliyordu.
Haklarını yemeyelim dönemin valisi Rahmetli Oğuz Berberoğlu başta olmak üzere, yetkili herkes bu çabaya samimi destek veriyordu. İşte o günlerde İran’dan gelecek hatla Erzurum’a doğalgaz verileceği müjdesi şehrin sakinlerinin yüreğine bir su serpti. Doğalgaz geliyordu ve artık Erzurum pis havadan kurtulacaktı. Nihayet Gürbulak–Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı tamamlandı. Erzurum ve daha birçok il bu hattan doğalgaz almaya başladı.
Erzurum’un doğalgaza kavuşma tarihi 2004. Erzurum’da doğalgaz dağıtım işini Palen Enerji firması üstlendi. Palen, BOTAŞ satış fiyatına en düşük kar payı koyarak, ihaleyi almasına rağmen, bağlantı ücreti, güvence, abone bedeli, hatlara iştirak payı gibi astronomik rakamları vatandaşlardan ve kurumlardan almaya başlayınca, Erzurum’da doğal gaz dağıtımı sınırlı kaldı. Kömür ve fuel-oil kazanlarını, sobalarını yeniden aktif eden insanlar, tekrar kömür yakmaya başladılar. Bu durum günümüze gelinceye kadar artarak devam etti. Dağıtılan bedava kömür de Erzurum’daki hava kirliliğinin bir diğer nedenidir.
Bir çalışma var mı bilmiyorum, ancak Erzurum’da doğalgazla ısınmayan konut ve işyeri sayısı bir hayli fazla. Yoksa bu derece bir kirliliğin söz konusu olmaması gerekirdi. Şimdi tam bir başıbozukluk söz konusu; valilik, belediyeler, çevreyle ilgili müdürlükler, Erzurum’un havasının neden her geçen gün biraz daha kirlendiği konusunda bir çalışma içinde gözükmüyorlar. Bir profesör milletvekilimiz Erzurum’un en ucuz doğalgazı kullanan il olduğunu söylüyor, ama Erzurum’da hava kirliliğinin neden arttığı ve bunun nasıl önleneceği konusunda bir şey söylemiyor!
Netice olarak gerçek şu: Doğalgaza rağmen Erzurum’un havası her geçen gün biraz daha kirlenmeye devam etmektedir. Bunu önleyecek tedbir ise, tabii ki doğalgazın ucuza verilip Erzurum’da yegâne yakıt haline getirilmesini temin etmektir.
Erzurum’da hava kirliliği, kızmayla, gerçeği inkâr etmekle üstü örtülemez bir hâl almış durumdadır. Yarın karın yağıp havaların iyice soğumasıyla birlikte sobalardan ve kaloriferden yayılacak kirli hava şehrin üzerini kara bulut gibi iyice örtecek ve bu durum birkaç ay boyunca şehrin makûs bir talihi olarak yaşanacak.
1990’lı yıllardı… Şehirde kirli havadan kurtulmak için büyük bir gayret vardır. Erzurum Valiliği, Çevre İl Müdürlüğü, Belediye, Atatürk Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü adeta seferber olmuştu. Tabir yerinde ise, bıçak kemiğe dayanmıştı ve Erzurum pis havadan kurtarılacaktı. Üniversitede, Prof. Dr. Şücaattin Kırımhan, Çevre İl Müdürlüğü’nde rahmetli Haluk Nakipoğlu, özveriyle hava kirliliğinin üzerine gidiyorlardı. Çevre Bakanlığından temin edilen ve başta Lalapaşa Camii bahçesi olmak üzere çeşitli yerlere kurulan istasyonlarda hava kirliliği düzenli olarak ölçülüyor, hava kirliliği ölçüm değerleri günlük olarak basına ve kamuoyuna duyuruluyordu. Bu veriler ulusal gazetelere yansıyor, Erzurum’un hava kirliliğinden kurtarılması için onlar da haberleriyle destek veriyordu.
Kuruluşlar, asfaltit özellikte büyük bir kirletici olan Cizre kömürü başta olmak üzere, Erzurum’a kalitesiz kömür sokmamak için yirmi dört saat mücadele ediyorlardı. Şehrin bütün girişlerine kontrol noktaları kurulmuştu. Belediye işi sıkı tutuyordu. Hangi binanın bacasından kurum ve aşırı duman yükselse, zabıta oraya yetişiyor ve müdahale ediyordu. İkazlara uymayanlara ceza kesiliyordu.
Haklarını yemeyelim dönemin valisi Rahmetli Oğuz Berberoğlu başta olmak üzere, yetkili herkes bu çabaya samimi destek veriyordu. İşte o günlerde İran’dan gelecek hatla Erzurum’a doğalgaz verileceği müjdesi şehrin sakinlerinin yüreğine bir su serpti. Doğalgaz geliyordu ve artık Erzurum pis havadan kurtulacaktı. Nihayet Gürbulak–Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı tamamlandı. Erzurum ve daha birçok il bu hattan doğalgaz almaya başladı.
Erzurum’un doğalgaza kavuşma tarihi 2004. Erzurum’da doğalgaz dağıtım işini Palen Enerji firması üstlendi. Palen, BOTAŞ satış fiyatına en düşük kar payı koyarak, ihaleyi almasına rağmen, bağlantı ücreti, güvence, abone bedeli, hatlara iştirak payı gibi astronomik rakamları vatandaşlardan ve kurumlardan almaya başlayınca, Erzurum’da doğal gaz dağıtımı sınırlı kaldı. Kömür ve fuel-oil kazanlarını, sobalarını yeniden aktif eden insanlar, tekrar kömür yakmaya başladılar. Bu durum günümüze gelinceye kadar artarak devam etti. Dağıtılan bedava kömür de Erzurum’daki hava kirliliğinin bir diğer nedenidir.
Bir çalışma var mı bilmiyorum, ancak Erzurum’da doğalgazla ısınmayan konut ve işyeri sayısı bir hayli fazla. Yoksa bu derece bir kirliliğin söz konusu olmaması gerekirdi. Şimdi tam bir başıbozukluk söz konusu; valilik, belediyeler, çevreyle ilgili müdürlükler, Erzurum’un havasının neden her geçen gün biraz daha kirlendiği konusunda bir çalışma içinde gözükmüyorlar. Bir profesör milletvekilimiz Erzurum’un en ucuz doğalgazı kullanan il olduğunu söylüyor, ama Erzurum’da hava kirliliğinin neden arttığı ve bunun nasıl önleneceği konusunda bir şey söylemiyor!
Netice olarak gerçek şu: Doğalgaza rağmen Erzurum’un havası her geçen gün biraz daha kirlenmeye devam etmektedir. Bunu önleyecek tedbir ise, tabii ki doğalgazın ucuza verilip Erzurum’da yegâne yakıt haline getirilmesini temin etmektir.
