Mustafa Kemal’in milli mücadele başlangıcından ölümüne kadar birçok kişi yakınında bulunmuş, bazen bu isimler farklı görevlere atandıklarından veyahut fikir ayrılığına düştüklerinden Paşa’nın uzağında kalmışlardır. Birçoğu ise ölümüne kadar Mustafa Kemal ATATÜRK ile birlikte çalışmaya devam etmiştir. İşte onlardan bazı önemli isimler şunlardır:
FETHİ OKYAR
Mustafa Kemal ile birlikte 1911-1912 yılları arasında Trablusgarp Savaşına gönüllü olarak katılanlar arasındadır. 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Anlaşmasının imzalanmasında sonra İstanbul’a geldiklerinde MİNBER gazetesini Mustafa Kemal ile birlikte çıkarmışlardır. 17 Kasım 1924 yılında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasındadır. Üç Devir de Bir Adam adlı eserin yazarıdır. Fethi OKYAR, 29 Ekim 1923 yılında cumhuriyetin ilanıyla birlikte ilk meclis başkandır.
FEVZİ ÇAKMAK
Türkiye Cumhuriyetinin ilk Genelkurmay Başkanı olan Fevzi Çakmak, Mareşal rütbesine sahip iki kişiden biridir. Millet Partisinin kurucuları arasında yer alan Çakmak, Mustafa Kemal’in ölümü sırasında genelkurmay başkanı idi. Ülkemizde en uzun süre genelkurmay başkanlığı yapanda Fevzi Çakmak olmuştur. Sakarya Savaşı ve Büyük Taarruz da Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak’tır.
ADNAN ADIVAR
Tarih Boyunca İlim ve Din adlı eserin yazarı olan Adnan Adıvar, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucularındandır. Halide Edip Adıvar’ın da kocası olan Adnan Bey, 23 Nisan 1920 tarihinde açılan TBMM’nin İcra vekilleri heyetinin de ilk sağlık bakanıdır. Çocuk Esirgeme Kurumunun kurucuları arasında yer alan Adnan Adıvar, aynı zaman da milli mücadele döneminde kurulan ve Anadolu’ya gizli yollarla silah ve cephaneye taşıma görevini üstlenen Karakol Cemiyetinin de kurucusudur. Milli Mücadelenin önemli isimlerinden biri olan Halide Edip Adıvar’ında eşidir.
RAUF ORBAY
Mustafa Kemal’in en yakın arkadaşlarında biri olan Rauf Orbay, 31 Mart isyanın bastırılmasında yer almıştır. 1911-1912 Trablusgarp Savaşına gönüllü olarak katılmış, I. Balkan Savaşında destan yazarak Hamidiye Kahramanı unvanını almıştır. 30 Ekim 1918 yılında imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalayan heyetin başkanı Bahriye Nazırı olarak Rauf Bey olarak tarihe geçmiştir. Mustafa Kemal ile Amasya Genelgesine imza atmış, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresinde yer almıştır. Erzurum ve Sivas Kongresinde Mustafa Kemal’e kongre başkanlığı için rakip olmuştur. Mebusan Meclisi dağıtıldığında Malta Adasına sürgüne gönderilenler arasında yer almıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer almıştır. Cehennem Değirmeni adlı eser bizzat kendisi tarafından kaleme alınmıştır.
TEVFİK RÜŞTÜ ARAS
Mustafa Kemal döneminin en aktif kişilerinden biridir. 5 Haziran 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması, 20 Temmuz 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Nyon Konferansı gibi önemli dış politika adımlarında imzası olan dışişleri bakanıdır. Görüşlerim, Atatürk’ün Dış Politikası ve Lozan İzlerinde On Yıl adlı eserleri vardır. Mustafa Kemal döneminin en uzun süreli dışişleri bakanıdır ve Milletler Cemiyeti başkanlığı yapmıştır.
REFET BELE
1914-1918 yılları arasında cereyan eden I. Dünya Savaşında Filistin Cephesinde görev yapmıştır. 19 Mayıs 1919 Samsun’a ayak basanlar arasında yer alan Refet Bele, Amasya Genelgesine imza atanla arasında yer aldı. Temsil Heyeti içerisinde yer aldı. Nazilli Komutanı Servet Bey kod adıyla bilindi ve Batı Cephesinin güney kısmin da görev yaptı. Demirci Mehmet Efe ve Konya Delibaş Mehmet İsyanlarını bastırdı. Refet Bele 3-11 Ekim 1922 yılında imzalanan Mudanya Ateşkes Anlaşması gereğince Doğu Trakya’nın teslim alınması için Trakya Yüksek Komiserliğin getirilmiştir. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer aldı.
ALİ FUAT CEBESOY
Mustafa Kemal, İstanbul da Harp Akademisinden sınıf arkadaşıdır. 22 Haziran 1919 yılında yayınlanan Amasya Genelgesini imzalayanlardandır. Sivas Kongresinde alınan kararla Batı Cephesi komutanlığına atanmıştır. Ali Fuat Bey’in Batı Cephesine atanması aynı zamanda Erzurum Kongresinde teşekkül etmiş olan Temsil Heyetinin de yürütme yetkisini kullandığı ilk gelişme olmuştur. Ali Fuat Paşa, meclisin haberi olmadan yapılan Gediz Taarruzunda başarısız olunca görevinde alınmış ve Moskova’ya elçi olarak görevlendirilmiştir. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer almıştır. Sınıf Arkadaşım Atatürk, Milli Mücadele Hatıraları ve Moskova Hatıraları adlı eserlere sahiptir.
MAHMUT ESAT BOZKURT
Fransa ile Türkiye arasında Lahey Adalet Divanına taşınan gemilerin çarpışması olayı olan Bozkurt-Lotus davasında Türkiye’yi temsil eden kişidir. Mahmut Esat Bey’e BOZKURT soyadını burada ki başarısından dolayı Mustafa Kemal vermiştir. 1924 anayasasına katkı olanlardan biridir. Devletlerarası Hak ve Lotus Davasında Türkiye-Fransa Müdafaaları adlı eserlerin yazarıdır.
FETHİ OKYAR
Mustafa Kemal ile birlikte 1911-1912 yılları arasında Trablusgarp Savaşına gönüllü olarak katılanlar arasındadır. 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Anlaşmasının imzalanmasında sonra İstanbul’a geldiklerinde MİNBER gazetesini Mustafa Kemal ile birlikte çıkarmışlardır. 17 Kasım 1924 yılında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasındadır. Üç Devir de Bir Adam adlı eserin yazarıdır. Fethi OKYAR, 29 Ekim 1923 yılında cumhuriyetin ilanıyla birlikte ilk meclis başkandır.
FEVZİ ÇAKMAK
Türkiye Cumhuriyetinin ilk Genelkurmay Başkanı olan Fevzi Çakmak, Mareşal rütbesine sahip iki kişiden biridir. Millet Partisinin kurucuları arasında yer alan Çakmak, Mustafa Kemal’in ölümü sırasında genelkurmay başkanı idi. Ülkemizde en uzun süre genelkurmay başkanlığı yapanda Fevzi Çakmak olmuştur. Sakarya Savaşı ve Büyük Taarruz da Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak’tır.
ADNAN ADIVAR
Tarih Boyunca İlim ve Din adlı eserin yazarı olan Adnan Adıvar, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucularındandır. Halide Edip Adıvar’ın da kocası olan Adnan Bey, 23 Nisan 1920 tarihinde açılan TBMM’nin İcra vekilleri heyetinin de ilk sağlık bakanıdır. Çocuk Esirgeme Kurumunun kurucuları arasında yer alan Adnan Adıvar, aynı zaman da milli mücadele döneminde kurulan ve Anadolu’ya gizli yollarla silah ve cephaneye taşıma görevini üstlenen Karakol Cemiyetinin de kurucusudur. Milli Mücadelenin önemli isimlerinden biri olan Halide Edip Adıvar’ında eşidir.
RAUF ORBAY
Mustafa Kemal’in en yakın arkadaşlarında biri olan Rauf Orbay, 31 Mart isyanın bastırılmasında yer almıştır. 1911-1912 Trablusgarp Savaşına gönüllü olarak katılmış, I. Balkan Savaşında destan yazarak Hamidiye Kahramanı unvanını almıştır. 30 Ekim 1918 yılında imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalayan heyetin başkanı Bahriye Nazırı olarak Rauf Bey olarak tarihe geçmiştir. Mustafa Kemal ile Amasya Genelgesine imza atmış, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresinde yer almıştır. Erzurum ve Sivas Kongresinde Mustafa Kemal’e kongre başkanlığı için rakip olmuştur. Mebusan Meclisi dağıtıldığında Malta Adasına sürgüne gönderilenler arasında yer almıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer almıştır. Cehennem Değirmeni adlı eser bizzat kendisi tarafından kaleme alınmıştır.
TEVFİK RÜŞTÜ ARAS
Mustafa Kemal döneminin en aktif kişilerinden biridir. 5 Haziran 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması, 20 Temmuz 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Nyon Konferansı gibi önemli dış politika adımlarında imzası olan dışişleri bakanıdır. Görüşlerim, Atatürk’ün Dış Politikası ve Lozan İzlerinde On Yıl adlı eserleri vardır. Mustafa Kemal döneminin en uzun süreli dışişleri bakanıdır ve Milletler Cemiyeti başkanlığı yapmıştır.
REFET BELE
1914-1918 yılları arasında cereyan eden I. Dünya Savaşında Filistin Cephesinde görev yapmıştır. 19 Mayıs 1919 Samsun’a ayak basanlar arasında yer alan Refet Bele, Amasya Genelgesine imza atanla arasında yer aldı. Temsil Heyeti içerisinde yer aldı. Nazilli Komutanı Servet Bey kod adıyla bilindi ve Batı Cephesinin güney kısmin da görev yaptı. Demirci Mehmet Efe ve Konya Delibaş Mehmet İsyanlarını bastırdı. Refet Bele 3-11 Ekim 1922 yılında imzalanan Mudanya Ateşkes Anlaşması gereğince Doğu Trakya’nın teslim alınması için Trakya Yüksek Komiserliğin getirilmiştir. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer aldı.
ALİ FUAT CEBESOY
Mustafa Kemal, İstanbul da Harp Akademisinden sınıf arkadaşıdır. 22 Haziran 1919 yılında yayınlanan Amasya Genelgesini imzalayanlardandır. Sivas Kongresinde alınan kararla Batı Cephesi komutanlığına atanmıştır. Ali Fuat Bey’in Batı Cephesine atanması aynı zamanda Erzurum Kongresinde teşekkül etmiş olan Temsil Heyetinin de yürütme yetkisini kullandığı ilk gelişme olmuştur. Ali Fuat Paşa, meclisin haberi olmadan yapılan Gediz Taarruzunda başarısız olunca görevinde alınmış ve Moskova’ya elçi olarak görevlendirilmiştir. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer almıştır. Sınıf Arkadaşım Atatürk, Milli Mücadele Hatıraları ve Moskova Hatıraları adlı eserlere sahiptir.
MAHMUT ESAT BOZKURT
Fransa ile Türkiye arasında Lahey Adalet Divanına taşınan gemilerin çarpışması olayı olan Bozkurt-Lotus davasında Türkiye’yi temsil eden kişidir. Mahmut Esat Bey’e BOZKURT soyadını burada ki başarısından dolayı Mustafa Kemal vermiştir. 1924 anayasasına katkı olanlardan biridir. Devletlerarası Hak ve Lotus Davasında Türkiye-Fransa Müdafaaları adlı eserlerin yazarıdır.
