Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) içerisine yerleştirdiği unsurları tarafından başlatılan hain darbe girişimi, 10 yıl önce Türk halkının kararlı direnişi ile püskürtüldü. 15 Temmuz 2016'da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çağrısı ile sokaklara dökülen vatandaşlar hayatları pahasına vatana sahip çıktı. Tanklar, savaş uçakları ve helikopterlere karşı verilen mücadelede, 253 vatan evladı şehit oldu, 2 binden fazla kişi de yaralandı. Türkiye’nin en uzun gecesinde yazılan kahramanlık destanında 4 Erzurumlu polis de şehitlik mertebesine ulaştı. İşte o gece Türkiye geneli ve Erzurum’da yaşananlar;
Darbe girişiminin hazırlıkları, Örgüt elebaşı Fetullah Gülen'in 19 Mart 2016'da yaptığı konuşmanın ardından hızlandı. Örgütün sivil yöneticileri tarafından FETÖ elebaşına sınulan kirli planın onaylanmasıyla darbenin başlangıç saati 16 Temmuz saat 03.00 belirlendi.
Planları deşifre oldu
15 Temmuz günü Kara Havacılık Komutanlığı'nda görevli bir pilot binbaşı, MİT'e giderek FETÖ mensuplarının MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ı kaçırmayı planladığını ihbar etti. Bunun üzerine dönemin Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar, hava sahasının askeri uçuşlara kapatılması ve birliklerden zırhlı araç çıkışlarının engellenmesi yönünde talimat verdi. Darbeciler, planlarının ortaya çıkma ihtimali üzerine darbenin başlangıç saatini öne çekerek 15 Temmuz saat 20.30'da harekete geçme kararı aldı.
Hulusi Akar alıkonuldu
Saat 21.00 sıralarında hainlerin elebaşlarından eski Tümgeneral Mehmet Dişli, Hulusi Akar'a darbe girişimini tebliğ etti. Akar'ın karşı çıkması üzerine darbeciler Genelkurmay Başkanı'nı alıkoydu. Aynı saatlerde Polatlı'daki 58. Topçu Tugayı'ndan tanklar ve zırhlı araçlar çıkarıldı. Askeri haberleşme sistemi üzerinden sözde sıkıyönetim emirleri birliklere gönderildi.
Darbe gecesinin ilk şehidi
İstanbul'da AKOM darbeciler tarafından işgal edildi. Kara Kuvvetleri Komutanı'nın koruma astsubayı Bülent Aydın, Genelkurmay Karargâhı'nda şehit edilerek darbe gecesinin ilk şehidi oldu.
Saat 22.28'de Ankara'daki askeri hareketlilik ile İstanbul Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin askerler tarafından kapatıldığı haberleri televizyonlara yansıdı.
Saat 23.02'de dönemin Başbakanı Binali Yıldırım canlı yayında yaşananların bir darbe girişimi olduğunu açıkladı.
Darbeciler aynı saatlerde Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Daire Başkanlığı, Özel Harekat Başkanlığı ve MİT yerleşkesini hedef aldı. TRT işgal edilerek darbe bildirisi okutuldu.
Cumhurbaşkanı’ndan çağrı
16 Temmuz saat 00.24'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan CNN Türk canlı yayınına bağlanarak vatandaşları meydanlara davet etti. Gece boyunca Ankara'da Emniyet Müdürlüğü, TBMM, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresi ve birçok kritik nokta savaş uçaklarıyla bombalandı. Jandarma Genel Komutanlığı önünde toplanan vatandaşlara ateş açıldı.
Halisdemir emri yerine getirdi
Saat 01.13'te darbeci Tuğgeneral Semih Terzi'nin uçağı Etimesgut'a indi. Dönemin Özel Kuvvetler Komutanı Zekai Aksakallı'nın emriyle Astsubay Kıdemli Başçavuş Ömer Halisdemir, saat 02.14'te Terzi'yi vurdu. Halisdemir, olayın ardından darbeciler tarafından açılan ateş sonucu şehit edildi.
Meclis bombalandı
Gece boyunca TBMM iki kez savaş uçaklarının hedefi oldu. TRT saat 03.00'te yeniden normal yayınına geçti. Bu kez TÜRKSAT tesisleri bombalandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısının ardından vatandaşlar meydanlara ve kritik noktalara akın etti. İstanbul Atatürk Havalimanı darbecilerden temizlendi ve Erdoğan'ı taşıyan uçak havalimanına indi.
Saat 04.00'te Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, darbe girişimine katılan askerler ve FETÖ ile bağlantılı yargı mensupları hakkında gözaltı kararı verdi.
Darbe girişimi bastırıldı
Sabah saatlerinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresi yeniden bombalandı. Başbakan Binali Yıldırım, darbeci uçakların düşürülmesi talimatını verdi.
İstanbul Boğaziçi Köprüsü'ndeki darbeciler teslim olurken, Hulusi Akar saat 08.26'da Akıncı Üssü'nden kurtarıldı. Daha sonra Akıncı Üssü'nün pisti savaş uçakları tarafından vuruldu.
Saat 12.57'de Başbakan Binali Yıldırım, Milli Savunma Bakanı Fikri Işık ve Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ın katıldığı basın toplantısında darbe girişiminin bastırıldığını açıkladı.
Yaklaşık 21 saat süren darbe girişiminde resmi kayıtlara göre asker ve sivil 253 kişi şehit oldu, binlerce kişi yaralandı. Darbecilerin yaklaşık 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74 tank, 246 zırhlı araç ve binlerce silah kullandığı açıklandı.
FETÖ elebaşı Fetullah Gülen, 20 Ekim 2024'te ABD'de hayatını kaybetti.
Erzurumlu şehitler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısıyla sokağa dökülerek devlet millet omuz omuza geri püskürtülen 15 Temmuz gecesi yaşananlar hala hafızalardan silinmiyor. 15 Temmuz hain darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. O karanlık gecede 4 Erzurumlu polis memuru da şehit düştü. İşte o şehitlerimiz;
Yakup Sürücü (Özel Harekat Polisi)
15 Temmuz günü izinli olmasına rağmen darbe girişimini öğrenince, “Vatan meselesi gitmem lazım” diyerek Ankara Gölbaşı Özel Harekat Daire Başkanlığına giden polis memuru Yakup Sürücü, darbecilerin bombalı saldırısı sonucu şehit düştü. Bombanın etkisi ile vücudu tanınmaz hale gelen Yakup Sürücü’yü amcası Sinan Sürücü dişlerinden teşhis etti. Bu acıyı kaldıramayan ve inanmak istemeyen ailesi DNA testi yaptırarak emin oldu.
29 yaşında şehit olan Yakup Sürücü aynı zamanda hafız. 6 yılık polis memuru olan Yakup Sürücü’nün cenazesi, Pasinler ilçesinin Taşkaynak mahallesinde defnedildi. Şehidin ismi, Erzurum’da bir Anadolu lisesine verildi.
Murat Ellik (Polis)
Evlilik hazırlığı içindeki Özel Harekat Polisi Murat Ellik, 15 Temmuz hain darbe girişimi gecesinde Özel Harekât Daire Başkanlığı’nda darbeciler tarafından şehit edildi. Ellik, Sur’da teröristlerle mücadele ederken yaralanmış, birçok zor görevden başarıyla çıkmıştı. Şehidin ismi, memleketi Erzurum’da bir ilkokula verildi.
Fırat Bulut (Polis)
Genelkurmay Başkanlığı’nda görevli polis memuru Fırat Bulut, 15 Temmuz gecesi görevinin başındaydı. Genelkurmay’a girmeye çalışan FETÖ’cü hainlere karşı yoğun bir mücadele göstererek 281 mermi kullandı. Çatışmada kendisine geri çekilmesini söyleyen arkadaşlarına, “Ben vatanım için canımı veririm, bir şerefsize meydanı bırakmam” diyerek saatler boyunca bedenini hainlere siper etti. Babası ile en son saat 23.30’ta konuşan Şehit Bulut, ailesinden helallik istedi. Ardından Genelkurmay Başkanlığı önünde zırhlı personel taşıma aracından gelen kurşunla ağır yaralandı. Kaldırıldığı hastanede gece 02:00 sularında şehit düştü.
Edip Zengin (Polis)
Darbe gecesi en ağır bombardımana uğrayan yerlerden biri Özel Harekat Daire Başkanlığıydı. O gece FETÖ’cülerin hain saldırısıyla şehit olan 47 polisimizden biri de Erzurumlu Edip Zengin’di.
Yıllarca Güneydoğu’da PKK ile mücadelede görevden göreve koşan Zengin, 15 Temmuz haftası idari izindeydi. 15 Temmuz gecesi izinlerin iptal olduğunu öğrenince Özel Harekat Daire Başkanlığına gitti. O sırada binaya bomba atıldı ve Zengin bu saldırıda şehit düştü. 2 çocuk babası 45 yaşındaki Edip Zengin, Kocaeli’nin Darıca ilçesinde yaklaşık 10 bin kişinin katıldığı törenle son yolculuğuna uğurlandı.
Darbe gecesi Erzurum'da yaşananlar
İstanbul ve Ankara'daki askeri hareketliliğin haberleri saat 21:30 gibi Erzurum'a ulaşmaya başladı. O sırada dönemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın vefat eden amcası için Lalapaşa Camii bahçesinde kurulan taziye çadırında dönemin İçişleri Bakanı Efkan Ala, Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu, milletvekilleri ve çok sayıda vatandaş bulunuyordu. Telefonlara gelen bilgiler üzerine taziye programı sonlandırıldı.
Darbe girişiminin kesinleşmesiyle birlikte kentte güvenlik tedbirleri artırıldı. Erzurum Valiliği, Emniyet Müdürlüğü, 9. Kolordu Komutanlığı ve diğer güvenlik birimleri koordinasyon sağladı. Dönemin İçişleri Bakanı Efkan Ala, Ankara'ya dönmek üzere havaalanına hareket etti.
Genelkurmay adına aradığı belirtilen darbeci bir subay, Erzurum İl Emniyet Müdürü Kamil Karabörk'ü telefonla arayarak yönetime el konulduğunu ve emre girmesini istedi. Karabörk, bu talebi reddederek darbecilere karşı tavır aldı.
Erzurum'daki 9. Kolordu Komutanlığı'nda herhangi bir askeri birlik kışla dışına çıkarılmadı. Kolordu Komutanı'nın talimatıyla birliklerde karartma uygulanırken, kentte askeri hareketliliğin yaşanmasının önüne geçildi. Böylece Erzurum'da darbecilerin kontrol sağlayabileceği bir askeri hareket oluşmadı.
Vatandaş sokaklara döküldü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vatandaşları meydanlara davet etmesinin ardından binlerce Erzurumlu Cumhuriyet Caddesi ve Polis Evi önünde toplandı. Hatta vatandaşlar henüz resmi çağrı yapılmadan meydanlara inmeye başlamıştı.
Cumhuriyet Caddesi kısa sürede on binlerce kişinin toplandığı demokrasi nöbeti alanına dönüştü. Dönemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Erzurum milletvekilleri, yerel yöneticiler ve protokol üyeleri vatandaşlarla birlikte meydanda bulundu. Recep Akdağ, daha sonra yaptığı açıklamada sabah namazına kadar meydanda kaldıklarını ve yaklaşık bir saat içinde yüz bini aşkın kişinin Cumhuriyet Caddesi'ni doldurduğunu ifade etti.
Darbe gecesi sabahı
Türkiye genelinde darbe girişiminin başarısızlığa uğramasının ardından Erzurum'da da demokrasi nöbeti sabah saatlerine kadar sürdü. Kentte herhangi bir askeri çatışma yaşanmazken, kamu kurumları ve kritik noktalar güvenlik güçleri tarafından korundu. Daha sonra yürütülen soruşturmalar kapsamında Erzurum'da darbe girişimiyle bağlantılı olduğu değerlendirilen askerler hakkında adli işlemler başlatıldı.
Cihat İncesu
