Yeni Kitap

Anadolu’nun İlk Vilayet Gazetesi: Envâr-ı Şarkıyye

Değerli dostlar;

Bugün sizlere son çıkan kitabımızın müjdesini vermek istiyorum.

Bu kitap, Anadolu’daki ilk vilayet gazetesi Envâr-ı Şarkıyye’yi ele alan kapsamlı ve hacimli bir eser.

Büyük boy ve 590 sayfadan ibaret.

Yaklaşık üç yıllık yoğun bir çalışma sonucunda meydana geldi.

Envâr-ı Şarkıyye “Doğu’nun Nurları” anlamına gelen bir isim.

Gazete, Türkiye’de çıkan ilk ve en uzun soluklu süreli yayınlardan biri olarak dikkati çekiyor.

İlk sayısı, günümüzden 159 yıl önce 17 Temmuz 1867’de çıktı.

Böylece Anadolu basınının meşalesi Erzurum’dan yakılmış oldu.

Bu, hem Erzurum hem de Türk basın tarihi açısından son derece önemli.

O günden itibaren 5.000 sayıdan fazla basılan gazete, Tanzimat, Meşrutiyet, Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemlerine şahitlik etti.

Gazete sadece Erzurum’a değil, eskiden Erzurum’a bağlı olan Erzincan, Ağrı, Bayburt, Kars, Van, Bitlis ve Muş gibi yerlere dair siyasi, askeri, sosyal ve iktisadi haberlerle dolu.

Bu kitap hazırlanmadan önce gazetenin 39 sayısının mevcudiyeti biliniyordu. Bu nüshaların günümüz harflerine çevirisi yapılmamıştı. Yaptığımız çalışma sonucunda, çeşitli arşiv ve şahıslardan elde edilen 40 nüsha ile birlikte sayı 79’a çıkarılmış oldu. Bu Osmanlıca nüshalar, tarafımızdan titiz bir şekilde okundu ve günümüz harflerine aktarıldı. Ayrıca orijinal nüshalar ve sadeleştirilmiş halleri de kitapta yerini aldı.

Kitabın Giriş kısmında, Envâr-ı Şarkıyye gazetesi hakkında detaylı bilgi verildi. Daha önce gazete hakkında yanlış bilinen pek çok husus, böylece düzeltilmiş oldu.

Bu kitabı, şahsımla birlikte yoğun emek harcayarak hazırlayan kıymetli dostlarım Prof. Dr. Naim Ürkmez ve Prof. Dr. Besim Yıldırım’a teşekkür ederim.

Kitabın basımını üstlenen Atatürk Üniversitesi Yayınevi Koordinatorlüğü’nde ve Yayın Kurulu’nda görev yapan hocalarımıza, kitabın kapak ve tasarımını hazırlayan Doç. Dr. Ferruh Haşıloğlu’na ve özellikle Atatürk Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu’na, şahsım ve arkadaşlarım adına şükranlarımı sunarım.