1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında Erzurum halkının destansı savunmasını anmak ve özellikle Nene Hatun’un kahramanlığını gelecek nesillere taşımak amacıyla ilk olarak 2001 yılında Vali Mustafa Malay döneminde başlatılan ve “Milli Bilinç Yürüyüşü” adı verilen etkinliğe kamu kurumları, öğrenciler, askerler ve az sayıda vatandaş katılmıştı.
***
2004-2009 yılları arasında Vali Celalettin Güvenç döneminde daha kurumsal hale getirilen yürüyüşe, okullar, üniversiteler, STK’lar aktif olarak katılmaya başladı.TRT ve ulusal medya etkinlikleri ekranlarına taşıma başlarken Nene Hatun’un kabri başında dualar geleneksel hale getirildi.
***
2010 yılında Vali Sebahattin Öztürk döneminde “Aziziye Destanı Yürüyüşü” adıyla resmiyet kazanan etkinliğe katılım 10 binleri aştı. Sabahın erken saatlerinde yaşlısı genciyle her kesimden vadandaşın katıldığı yürüyüşte tabyalarda mehteran gösterileri ve tarihi canlandırmalar düzenlendi.
***
2013 yılına gelindiğinde Vali Ahmet Altıparmak Döneminde etkinlik, “Ecdada Saygı Yürüyüşü” olarak anılmaya başladı. Üniversite öğrencileri, öğretmenler, kamu kurumları geniş katılımla yürüyüşte yerini aldı. Tarihi kostümlerle yazılan destan canlandırıldı, yürüyüşe katılan vatandaşlara asker menüsünde olan sıcak çorba ikramı yapıldı. Aziziye Tabyaları çevresinde çevre düzenlemeleri ve restorasyon çalışmaları hız kazandı.
***
2017 yılında Vali Okay Memiş döneminde yürüyüş artık Erzurum’un en büyük sivil etkinliği haline geldi. Erzurum Kalkınma Vakfı’nın (ERVAK) da desteği ile yurdun dört bir tarafından şehit yakınları tabyalara akın etti. Şehirdeki tüm okullar, kurumlar ve sivil toplum örgütleri katılım gösterdi. Katılımın 20 bini geçtiği etkinlikte “Ecdada Saygı Yürüyüşü” ifadesi resmi afişlerde kullanıldı.
***
Erzurum Vali Mustafa Çiftçi göreve başladığı 2023 yılından itibaren bu geleneği sürdrüdü. Vali Çiftçi’nin ifadesiyle: “Mülk-i İslam’ın kilidi Erzurum’un Aziziye Tabyalarındaki mücadelesi, tarihimizin altın sayfalarından biridir.” Etkinlik artık hem tarihi anma hem de kültürel miras farkındalığı amacı taşıyor.
Yıllar önce bir kaç yüz kişi ile başlayan, ardından 10 binler, 20 binlerin katılım sağladığı yürüyüş, pandemi dönemi hariç her yıl düzenlendi.
***
Ancak yapılması gereken aslında bu yürüyüşün tıpkı “Sarıkamış Allahü Ekber Şehitlerini Anma Töreni” gibi devlet töreni haline getirmektir. Çünkü dünyanın hiçbir coğrafyasında böyle bir halk harekatı yoktur. Bu nedenle gelecek nesillerin bu işi anlaması bilmesi kavraması ve vatan toprağının nasıl kurtarıldığını unutmaması açısından elzemdir.
***
Bugün ebediyete intikalinin 87. yılında andığımız, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ifade ettiği gibi, “Tarihini bilmeyen milletler, yok olmaya mahkumdur.”
Bir millet, geçmişte yaşadığı olayları, kahramanlarını ve tecrübelerini bilmezse; aynı hataları tekrar eder, kimliğini ve bağımsızlığını koruyamaz. Tarih bilinci, hem ulusal kimliğin temeli, hem de geleceğe yön veren güçtür.
Bu güç, Aziziye Destanı gibi olaylarla da birebir örtüşüyor....
