Kıbrıs…
Kıbrıs adası, Yeşil Ada…
Siyasal jargona göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Kıbrıs’ın kuzey tarafı ve yani “bizim topraklar” (?)
O tarakta bezim yok, siyasete kaymadan söyleyeyim: Yaşadığım en güzel yerlerden biri, tanıştığım sayısız güzel insanın ‘ada yurdu’, beş yüzden fazla çok çok sevgili öğrencimin şimdi sosyoekonomik ve siyasal yaşamda önemli roller üstlendiği cennet ada; kimi sever bu ifadeyi, kimi sevmez ama lügate girmiş işte: Yavru Vatan…
Kıbrıs…
Orayı, Kıbrıs'ı yazmak ...
Kuzey tarafına tutunarak tabii...
Benim için hem en zor hem en kolay; hem en dokunaklı hem gönül çelen, içime huzur veren, hem siyasetle hem edebiyatla; ama en çok da orada dünyaya gelmiş ikiz çocuklarımla ve 2005’te ayrılırken kalbimi bıraktığım yerle, dostlarımla, öğrencilerimle ilgili bir şey, bir eylem, bir anma, bir ritüel...
Evet, ‘Yeşil Ada’yı veya ‘Yavru Vatan’ı yazmak...
Ya da Kıbrıs hakkında bilmediğiniz sadece 17 gerçek diyeyim, daha iyi.
O büyüleyici ada hakkındaki güzel, katı, acıklı, gizli, hayatla ve ölümle doğrudan ilintili, mitolojiden ayırt edilmesi güç, esrarengiz ve şiirsel 17 milyon gerçekten sadece derlenmiş 17’si:
1. Kıbrıs, stratejik olarak üç kıtanın kesiştiği noktada bulunan Akdeniz'in üçüncü büyük ve en kalabalık adasıdır.
2. 1974 yılından bu yana Kıbrıs iki parçaya bölünmüş durumda. Kıbrıs Cumhuriyeti (çoğunlukla Rum) ve kuzey kesim, sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti. Hiç olmazsa dost ve kardeş İslam ülkelerinin tanımasını bekleyen yalnız toplum ve onun devleti…
3. Kıbrıs Roma ve Latin/Lüzinyanlar da dahil olmak üzere antik medeniyetlere olan tarihi bağlarıyla tanınmaktadır. Şimdi güneyde kalan ve benim can dostlarım (rahmetli) Taylan ile Tanturaların memleketi Paphos (Baf) kasabasının tamamı, antik arkeolojik kalıntıları nedeniyle UNESCO Dünya Mirası olarak belirlenmiş durumda.
4. Mitolojiye göre, Yunan aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit, Kıbrıs çevresindeki denizden doğdu. Ünlü Afrodit Kayası çok popüler bir turist uğrağıdır.
5. Kıbrıs'taki zeytin ağaçlarından bazılarının adanın uzun zeytin yetiştiriciliğinin tarihini yansıtan bin yıldan fazla geçmişi olduğu biliniyor.
6. Yeşil Hat olarak da bilinen Birleşmiş Milletler tampon bölgesi adayı böler ve dünyanın en kalıcı ateşkes hatlarından biridir.
7. Büyüklüğüyle orantılı biçimde Kıbrıs, çok çeşitli bitki, kuş ve deniz yaşamı da dahil olmak üzere zengin bir
biyoçeşitliliğe sahiptir. Özellikle endemik türleri ile dikkat çekmektedir.
8. Kıbrıs, 1980 yılında Larnaka yakınlarında batan İsveçli roll-on/roll-off feribotu olan MS Zenobia'nın ünlü sitesi de dahil olmak üzere dünyanın en iyi enkaz dalışlarından bazılarını sunuyor.
9. Türk ve Rum kahvesine benzer olarak Kıbrıs kahvesi, fincandaki zemini ile servis edilen sert, ince öğütülmüş bir kahvedir.
10. Adanın merkezinde yer alan Troodos dağ silsilesi, ilginç köylere, Bizans manastırlarına ve dağ zirvelerindeki kiliselere ev sahipliği yapıyor. Daha Kuzeyde ise Beşparmak dağları bu silsileye paralel olarak doğu-batı yönünde neredeyse tüm adayı kat ediyor. İki sıradağ arasında uzayan koridora Mesarya adı verilmiş.
11. Kıbrıs'ın resmi dilleri Yunanca ve Türkçe, İngilizce'nin ikinci dil olarak yaygın olarak konuşulan resmi dildir.
12. Kıbrıs, Avrupa, Asya ve Afrika arasında kuş göçü için önemli bir konum. Adadan her yıl milyonlarca kuş geçiyor.
13. Kıbrıs’ta kış aylarında flamingolar ve diğer göçmen kuşlar için önemli bir yaşam alanı olan çok sayıda tuz gölü bulunuyor.
14. Lefkaritika olarak bilinen el yapımı dantelleriyle meşhur Lefkara köyü. Zanaat nesilden nesile aktarıldı ve UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak listeleniyor.
15. Avrupa Ralli Şampiyonası'nın bir parçası olan Kıbrıs Rallisi, dünyanın dört bir yanından sürücülerin dikkatini çeken uluslararası popüler bir etkinliktir.
16. Kıbrıs'ın etrafındaki denizler, adanın hareketli tarihi ticaret yollarının masallarını anlatan antik gemi kazalarına sahip tam bir arkeolojik hazinedir.
17. Savaş kuşakları, Ortadoğu politikaları, kıta sahanlığı vesaire vesaire… Bunlar adanın güzelliği ve değeri karşısında ne kadar gelip geçici şeyler aslında, değil mi?
Ada hakkında yorum yapan, ahkam kesen, reçete yazan, öneri sunan, adayı anlamaya çalışan, hatta oraya turist olarak gitme planı yapan herkesin bu gerçeklere vakıf olması gerekiyor.
Yoksa ‘Yeşil Ada’ veya ‘Yavru Vatan’ der geçersiniz; içine giremezsiniz!
