Pazartesi sabahı tartıya çıkıp mutlu olan, salı günü aynı tartıda birkaç yüz gram artış görünce moralini bozan insan sayısı hiç de az değil. Hatta birçok kişi kilo verme sürecini yalnızca tartının gösterdiği rakam üzerinden değerlendirdiği için motivasyonunu kaybediyor.
Peki gerçekten her gün tartılmak doğru mu?
Bu sorunun cevabı sanıldığı kadar basit değil. Öncelikle şunu bilmek gerekiyor: Vücut ağırlığı gün içerisinde ve günler arasında doğal olarak değişkenlik gösterir. Tüketilen tuz miktarı, karbonhidrat alımı, uyku düzeni, bağırsak hareketleri, sıvı tüketimi ve özellikle kadınlarda hormonal değişimler tartıda görülen rakamı etkileyebilir. Bu nedenle bir gecede oluşan 500 gram veya 1 kilogramlık değişimlerin büyük kısmı yağ dokusundan kaynaklanmaz. Yağ kazanmak veya yağ kaybetmek, tartının günlük değişiminden çok daha yavaş gerçekleşen bir süreçtir.
Bilimsel çalışmalar düzenli tartılmanın bazı kişilerde kilo yönetimine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Özellikle davranış değişikliği programları içerisinde kullanılan düzenli tartılma yöntemi, kişinin süreci takip etmesine katkı sağlayabilmektedir. Ancak tek başına her gün tartılmak mucizevi bir kilo verme yöntemi değildir. Burada önemli olan kişinin psikolojik yaklaşımıdır.
Eğer kişi tartıda gördüğü her değişimi yağ artışı veya yağ kaybı olarak yorumluyorsa, günlük tartılma gereksiz stres yaratabilir. Bazı bireylerde motivasyon kaybına, hatta sağlıksız yeme davranışlarına neden olabilir.
Peki en doğru yöntem nedir?
Ben danışanlarıma genellikle şu yaklaşımı öneriyorum:
- Tartılma haftada bir kez aynı gün ve aynı saatte yapılmalı.
- Mümkünse sabah aç karna ölçüm alınmalı.
- Günlük değişimler yerine haftalık eğilim takip edilmeli.
- Bel çevresi ölçümü ve kıyafetlerdeki değişim de değerlendirmeye katılmalı.
- Tartı sonucu tek başarı göstergesi olarak görülmemeli.
Çünkü sağlıklı bir kilo verme sürecinde bazen yağ kaybı devam ederken kas kütlesi korunabilir veya artabilir. Böyle durumlarda tartı beklenen kadar düşmese bile vücut kompozisyonunda olumlu değişimler meydana gelir.
Sonuç olarak her gün tartıya çıkmak bazı kişiler için faydalı bir takip aracı olabilir, bazı kişiler için ise gereksiz kaygı kaynağına dönüşebilir. Önemli olan rakamların günlük iniş çıkışlarına değil, haftalar içerisindeki genel değişimine odaklanmaktır. Sağlıklı kilo yönetiminde başarıyı belirleyen şey tek bir tartı sonucu değil, sürdürülebilir alışkanlıklardır.
