Büyük güçlerin, Osmanlı Devleti’nin parçalamalarının en büyük sebebi petrol kaynaklarıdır. Osmanlı Coğrafyası petrol sebebiyle parçalanmış, huzur içerisindeki koca coğrafya 100 yıl süren kaosun içerisine sürüklenmişti. Osmanlı Devletinin mirasını taşıyan Türkiye Cumhuriyeti, günümüzde o petrolün güvenle taşınması için kilit ülke konumuna ulaşmış bulunuyor.
Rusya Moskova'nın Türkiye Hesabı
İstedikleri: Türkiye'nin Batı yaptırımlarına katılmamasını sürdürmesi. TurkStream'in işler kalması ve güneye doğru genişlemesi. Akkuyu nükleer santralinin tamamlanması ve işletilmesi. Türkiye'nin BRICS ile yapısal bağ kurması. Rusya'nın batı gaz pazarına tekrar erişmek için Türkiye'yi bir köprü olarak kullanması. Montrö Sözleşmesi'nin Rusya lehine yorumlanması.
İstemedikleri: Türkiye'nin Azerbaycan üzerinden Hazar gazını Avrupa'ya pompalayarak Rusya'nın pazar payını eritmesi. BTC ve TANAP kapasitesinin Rus ihracatını ikame edecek düzeye çıkması. Türkiye'nin Ukrayna'ya ileri silah sistemi satması. Ankara'nın Güney Kafkasya'da Rusya'nın çekildiği alana tek başına egemen olması.
Putin'in Türkiye hesabı temelde caydırıcılıktan geçiyor: Türkiye'yi NATO'dan uzaklaştıramasa da Türkiye'nin NATO içindeki tutarlılığını bozabilir. Bu yeterli.
Çin Pekin'in Sessiz Stratejisi
İstedikleri: Orta Koridor'un (Çin-Orta Asya-Kafkasya-Türkiye-Avrupa) işler kalması; Rusya'dan bağımsız bir kara koridoru kritik önem taşıyor. Türkiye'nin kuzeyin kuzeyinden geçen Kuzey Koridor (Rusya üzerinden) alternatif olarak bloke olduğu sürece Orta Koridor'a yatırım yapması. Türkiye ile teknoloji ticareti, 5G altyapısı, liman yatırımları. Türkiye'nin Batı ile gerilim yaratan alanlarını bir fırsat olarak değerlendirme.
İstemedikleri: Türkiye'nin ABD ile stratejik bir yakınlaşmaya gitmesi. Türkiye'nin Çin karşıtı bir savunma teknolojisi ittifakına dahil olması. Doğu Türkistan politikasında Türkiye'nin Uygurları desteklemesi.
Çin, Türkiye'yi doğrudan hesabına katmıyor; ama Orta Koridor üzerinden Türkiye'ye olan bağımlılığı her geçen yıl artıyor.
Körfez Rijad ve Abu Dabi'nin Türkiye Formülü
İstedikleri: Türkiye'nin Körfez sermayesi için güvenli bir yatırım havzası olması. Suriye'deki istikrar operasyonunda Türkiye'nin Körfez çıkarlarına uygun bir düzen kurması. Sünni siyasi İslam coğrafyasında Türkiye'nin belirleyici aktör olmaktan çıkması; yerine teknik ve ekonomik ortak olması. Türk savunma sanayiinin Körfez'e ihracatı. Türkiye'nin İran'a karşı bir denge unsuru olarak işlev görmesi.
İstemedikleri: Türkiye'nin Müslüman Kardeşler geleneğiyle bağını güçlendirmesi. Hamas ve Katar üzerinden bölgesel İslamcı ağları yönetmeye devam etmesi. İran ile Türkiye arasında yakınlaşma. Ankara'nın Körfez monarşilerini meşruiyet açısından sorgulaması.
Körfez ile ilişki son beş yılda dramatik biçimde iyileşti. Bu iyileşme hem gerçek hem kırılgan: ortak ekonomik çıkarlar güçlü ama ideolojik ayrışma derin. (Kaynak: E.D, petrolandeco.blogspot.com)
Türkiye, üzerine yapılan hesapları görüp Ankara merkezli siyaset ile denge politikasını sürdürüyor, aynı zamanda savunma alanında attığı adımlar ile güçlü ortak olarak yükseliyor. Hipersonik füze Yıldırım Han, yeni bir hikaye yazmaya aday.
