YÖK Başkanı Erol Özvar üniversitelerde kontenjanların düşürülmesiyle ilgili rakamları açıkladı. Özvar, “2023-2025 döneminde yükseköğretim kontenjanlarını kapsamlı ve veriye dayalı bir planlama süreciyle yeniden düzenledik. Toplam kontenjanı %23 oranında azaltarak yükseköğretimde kaliteyi ve istihdam dengesini önceleyen güçlü adımlar attık.” dedi.
Süreç yürütürken üniversitelerin mevcut kapasitesinin yanı sıra iş gücü piyasasının ihtiyaçları, sektörlerin dönüşümü ve ülkemizin orta ve uzun vadeli insan kaynağı planlaması dikkate alındı. Öte yandan yapay zekâ, siber güvenlik ve dijital teknolojiler gibi geleceğin alanlarında yeni programlar açılarak yükseköğretim sistemi dönüşen dünyaya uyumlu hâle getiriliyor.
Bilindiği üzere yurtdışına öğrenci ihracı aşırı boyutlara ulaşınca bir tedbir olarak yeni üniversiteler açılmıştı. Yeni üniversitelerin açılması doğal olarak kadro kalitesinde sıkıntıların oluşmasına yol açmıştı. Yine ikinci öğretim ile açıla kontenjanlar, erken dönemde planlamanın getirilememesi nedeniyle üniversiteli işsiz sayısında artışa yol açmıştı.
Kontenjanların düşürülmesi, kaliteli mezun verilmesinde etki edecektir. Yine herkesin üniversiteye gitmesi ve üniversite mezunu olması gibi yönetilmesi zor süreçlerin orta ve lise seviyesinde mesleki alanlara yönlendirilerek ara çözümlere ihtiyaç var. Teknik ve mesleki liselerin iş, istihdam odaklı ve şirketler ile koordine içerisine düzenlenmesi ülkenin en fazla ihtiyacı olan ara eleman eksiğine de çözüm olacaktır.
YÖK Başkaı Özvar, “Kalite standartları yüksek, sürdürülebilir ve mezunlarına güçlü bir gelecek sunan bir yükseköğretim yapısını adım adım inşa ediyoruz.” diye duyurduğu kontenjan bilgilerini de paylaştı.
Buna göre Sağlık, Adalet, Millî Eğitim Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili kurumlarla yakın iş birliği, personel ihtiyaç öngörüleri ve sektörel gelecek perspektifleri değerlendirilerek planlama sürdürülüyor.
En çok kontenjan azalan lisans programları; İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi: yüzde kontenjanı yüzde 44 Uluslararası ilişkiler, yüzde 38, Maliye, yüzde 34 Siyasit Bilimi, yüzde 15 İktisat, yüzde 9 İşletme.
Hukuk Fakültesi kontenjanı 15 bin 313’ten 9 bin 821’e düşürüldü.
Diğer Alanlar: Gazetecilik yüzde 54, Şehir Planlama yüzde 49, Radyo Televizyon ve Sinema Programları 44, Sosyal Hizmet 42, Mimarlık 33, İlahiyat yüzde 32 oranında kontenjanı düşürüldü.
En çok kontenjan azalan lisans programları:
Eğitim Fakültesi: Fen Bilgisi Öğretmenliği yüzde 57, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık yüzde 39, İlköğretim Matematik Öğretmenliği yüzde 33, Okul öncesi öğretmenliği yüzde 32.5, İngilizce öğretmenliği yüzde 32, Beden Eğitimi ve Spor öğretmenliği yüzde 31 olarak düşürüldü.
Sağlık Programları
Beslenme ve Diyetetik yüzde 42, Eczacılık yüzde 24, Diş hekimliği yüzde 22, fizyoterapi yüzde 14, hemşirelik yüzde 8 oranında kontenjanı düşürüldü.
En çok kontenjan azalan lisans programları
Mühendislik Fakültesi: Azalan alanlar yüzde 34 Gıda mühendisliği, yüzde 31 Elektrik-Elektronik Mühendisliği, yüzde 27 İnşaat Mühendisliği, yüzde 18 Makine Mühendisliği ve yüzde 11 oranında Mekatron Mühendisliği kontenjanı.
Kontenjanı Artan Stratejik Alanlar
Yüzde 81 Nanoteknoloji Mühendisliği, yüzde 63 Yapay Zeka Mühendisliği, yüzde 49 Malzeme ve Nanoteknoloji Mühendisliği, yüzde 32 Endüstriyel tasarım mühendisliği, yüzde 23 Siber Güvenlik Mühendisliği.
Akademisyenleri en çok üzen değişim ikinci öğretim programlarını kapatılması oldu. İkinci öğretim için ders kavgalarına sebep olan, akademisyenler arasında “Almanya’ya çalışmaya gidiyoruz” şeklinde ifade edilen ikinci öğretim ders ücretleri çok yüksekti. YÖK, mezun-istihdam dengesi zayıflayan birçok lisans ve ön lisans programında kontenjanları düşürdü. Açık öğretimi ise kademeli olarak yeniden yapılandırılacak.
