Baştan söyleyeyim: Amacım Atatürk’ü çok dindar biri gibi göstermek değil. Onun buna ihtiyacı yok. Bu, bazılarının onu dinsiz, zayıf itikatlı biri gibi göstermesi kadar saçma geliyor bana.
Hep demiyor muyuz; kişinin inacını, amelini, ahiret akıbetini sadece Allah (C.C) bilir!
Aksi tutum, şirk koşmak değil midir?
Üstelik millete yok oluşun eşiğinde zafer armağan etmiş, Kurtuluş Savaşı kazanmış, devlet kurmuş, sonra da padişah olabilecekken Cumhuriyet’i armağan etmiş bir lidere, Atatürk’e…
Amacım değil, haddim de değil onu dinen irdelemek ve fakat insan hikâyelerini dikkatli ve adil okumak, insanı tanımanın bir kestirme yolu değil midir?
Buyrunuz öyleyse, yürüyelim:
★★
Prof. Dr. Muhittin Serin’in 2006’da İstanbul-Kubbealtı Yayınları’ndan çıkan ‘Kemal Batanay: Bestekâr, Tambûrî, Hattat, Hâfız’ adlı kitabından alıntı. Tanbûrî, bestekâr, hâfız ve hattat Kemal Batanay anlatıyor:
“Soğuk bir kış günü cuma namazı için hazırlık yaptıktan sonra biraz erken Üç Şerefeli Cami'ye gittim. Cami avlusu cuma için hareketlenmiş, cemaat camiye girmeye başlamıştı. Bu ulu mâbed karşısında ecdadımızın büyüklüğünü bir daha derinden hissettim. İçimde camiye girip Kur'an okumak arzusu uyandı. Doğruca müezzin mahfilinde yer almış bulunan müezzinlere yaklaşarak hâfız olduğumu ve Kur'an okumak istediğimi söyleyerek izin istedim.
-Bir subay, hem de hâfız...
diyerek çok sevindiler ve
-Tabii lütfedersiniz, buyurunuz, okuyunuz…
dediler. Mahfile çıktım aralarında yer açtılar. Oturdum ve Kur'an okumaya başladım. Kısa zamanda da cami lebâlep doldu. Cemaat huşû içinde sessizce beni dinliyordu.
Cuma saati geldi, ezan okundu ve ilk sünnet kılındı. Müezzinbaşı iç ezanı da benim okumamı işaret etti. Bu teklifi kabul ettim. Bütün vücudumu dinî bir heyecan sarmıştı. Hicaz makamında müessir bir ezan okudum.
Namaz bittikten sonra cemaatin büyük ilgi ve sevgi gösterisi arasında kalmışken bir er bana yaklaşarak:
-Efendim, kumandanım sizi istiyor
deyince ‘Eyvah resmî elbise ile ezan okuduğum için usule aykırı bir iş yaptık’ galiba diye endişe ve korkuya kapıldım.
Maiyeti ile avluda bekleyen kumandana yaklaştım.
Bu, Anafartalar'da savaşın akışını değiştiren dâhi, efsane kumandan Albay Mustafa Kemal idi. Heyecanım bir kat daha arttı. Ne ile karşılaşacağımı bilemiyordum...
Bana:
-Oğlum terbiye görmüş güzel bir sesin var. Okuduğun ezanı çok beğendim ve duygulandım. Seni tebrik ederim
deyince biraz rahatladım.
-İsmin?
-Kemal Efendim…
-Adaşmışız. Hangi kıtada bulunuyorsun?
-Efendim 16. Telgraf Bölüğü’nün hesap memuru olarak tayin edildim.
Yaverine dönerek:
-İsmini ve kıtasını yaz!
dedi, sonra bana dönerek:
-Oğlum, Edirne'de kaldığımız süre içinde ben cuma namazına hangi camiye gidersem sen de o camiye gelecek iç ezanı okuyacaksın…
-Baş üstüne efendim!
diyerek kumandanı selâmladım. Sonra Mustafa Kemal maiyetiyle beraber camiden uzaklaştı.
Hafta içinde yaveri Ali Rıza Bey beni arayarak Mustafa Kemal'in cuma namazı için Selimiye Camii'ne gideceğini ve benim de orada hazır bulunmamı, Kur'an ve ezan okumamı, ayrıca durumun cami görevlilerine de bildirildiğini söyledi.
(…)
Yine bir gün, bir hafta arası görev başındayken telefon geldi. Yüzbaşı Ali Rıza Bey, Mustafa Kemal Paşa’nın yatsı namazından sonra ikametgâhında beni beklediğini, kendisinin de bana refakat edeceğini bildirdi. Ali Rıza Bey'le buluşarak Mustafa Kemal'in huzuruna çıktık.
Oturmamı ve rahat olmamı söyledi. Sonra söz mûsikiden açıldı. Mûsikiyi kimlerden ve hangi eserleri meşkettiğimi sordu. Sonra bana:
-Birkaç eser oku da dinleyelim.
dedi.
-Efendim, daha çok klasik formda eserler geçtim.
dedim ve kendilerinin dileği üzerine de Dellâlzâde İsmâil Efendi'nin, Isfahan makamında nakış yürük semâisini okumaya başladım.
"O güzel gözlerine hayran olayım,
O şirin sözlerine hayran olayım..."
Sonra Tab‘î Mustafa Efendi'nin bayatî nakış ağır semâisini okudum. "Çıkmaz derûn-ı dilden efendim muhabbetin
Kurbanın olduğum, bize yok mu mürüvvetin."
Mustafa Kemal de hafif bir sesle hatasız, usul vurarak bana eşlik etti.
Kendisi, Leylâ Hanım'ın (Saz), hüzzam makamında:
"Harâb-ı intizar oldum aman gel aman gel
Yeter üzme efendim her zaman gel heman gel…" şarkısını usul vurarak okumaya başladı. Benim de okumamı istedi.
Mûsiki faslı böylece gece geç vakte kadar devam etti.
Onun mûsiki bilgisi, zevki ve eserlere hâkimiyeti bende büyük hayranlık uyandırdı. Bende derin izler bırakan bu hâtırayı hiç unutamam.
Onun Osmanlı kültürü içinde yetişmiş, yoğrulmuş bu şahsiyetine daima hayranlık duymuşumdur...”
★★
Kemal Batanay İkinci Dünya Savaşı’nda yedek subay ve hesap memuru olarak Kilyos’ta Karadeniz Boğazı muhafızlığında on dokuz ay ihtiyat zâbiti olarak askerlik yaptı. 31 Ekim 1942'de terhis oldu. 22 Haziran 1981 günü de İstanbul’da vefat etti.
Ebedi istirahatgâhı Feriköy mezarlığındadır.
★★
Bitirmeden:
Bugün 10 Kasım…
Ebediyete intikalinin 88’inci yılında merhum Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü samimi minnetle, şükranla anıyoruz.
İnanç ve vicdan hürriyetine sözde değil özde inandığı, bunu hayatıyla da somutlaştırıp kendi kutsalını afişe etmekten hep kaçınmış olan Atatürk’ümüzü ve onun iltifatına mazhar olmuş hâfız Kemal Batanay’ı rahmetle, duayla yad ediyoruz.
Mekânları cennet olsun.