Önce en başa çekilmiş iki dipnot:
I. Gösterge:
Kendi dışında bir başka şeyi gösteren, düşündüren veya onun yerini alabilen her türlü nesne, kavram, olay veya olgudur.
(Ref: Wikipedia)
II. Göstergebilim:
Dilimizde özellikle dilbilim (Fransızca linguistique) sözcüğü örnek alınarak üretilmiş olan göstergebilim (Fransızca semiotique ya da semiologie) teriminin kökleri Eski Yunanca'daki ‘semeion’ sözcüğüne dayanmaktadır. İlk bakışta "göstergeleri inceleyen bilim dalı" ya da "göstergelerin bilimsel incelemesi" olarak tanımlansa da günümüzde göstergebilim "gösterge" ve "bilim" sözcüklerinin anlamsal içeriğinden daha farklı ve büyük bir boyut kazanmıştır. İnsanlar istemli ya da istemsizce anlamak, anlatılmak ve anlaşılmak isterler.
Göstergebilim ise; anlam üzerine kurulmuş bir bilim alanıdır. Bu bakımdan bize anlam ileten her şey göstergebilimin alanıdır: Dil, resim, afiş, mimari, edebiyat, sinema, tiyatro, trafik işaretleri, alfabe, işaret dili, sağır veya kör alfabeleri, jestler, mimikler...
(Ref: https://www.fikriyat.com/mefhum/2018/04/30/gostergebilim)
★★
Michigan-Amerikalı Sosyal bilimci Donald T. Campbell’ın (1916-1996) 1976'da ilk kez dile getirdiği ve 2002 de yayımlanan kitabı Experimental and Quasi-Experimental Designs for Generalized Causal Inference'da (Genelleştirilmiş Nedensel Çıkarım İçin Deneysel ve Yarı Deneysel Tasarımlar'da) (Thomas D. Cook and William R. Shadish, 2002) detaylandırdığı gibi: "Bir gösterge, kararlarda ne kadar ağırlık kazanırsa ölçmesi gereken süreci o kadar çarpıtır."
★★
Campbell’ın bu sözü söylenişinden 50, kitaplaştırılışından 24 yıl sonra hem de çok yerinde bir saptamanın argümanı olarak dile getiren, hatırlatan değerli eğitimci, yazar Müjdat Ataman'a teşekkür edip sözün bugüne dönük bir izdüşümüne geçelim:
Ekim ortasında Instagram sayfasında yayınladığı ve kısa sürede 141 bin beğeniye ulaşan video-yorumunda diyordu ki Ataman: "Sınav sonucu, öğretmenin göstergesi olmaktan çıkıp hedefin kendisi olduğunda öğretmen de öğretmeye değil, net artırmaya yönelir!"
İşte bu!
Olayın püf noktalarından birincisi bu!
Milli Eğitimin reformla devrim arasında, eğitim sisteminden neredeyse bütün bir milli kültüre sirayet ettirerek ve akla hayale sığmaz bir ivmeyle gerçekleştirdiği 'büyük paradigma değişimi' esnasında asla gözden kaçırılmaması gereken bir ayrıntı bu.
Bir temel kriter, bir pergel iğnesi, apaçık bir şagül…
Anlayana tabii: Sadece çıktıya, sadece sınav sonucuna ve yani türlü zeka tiplerine sahip olabilecek öğrencilerin tüm alanlarda aynı anda ve aynı oranda başarılı olabilecekleri veya olması gerektiği varsayımına düğümlenen bir yaklaşım, planlanan büyük paradigma değişiminin kalbinde büyük bir tümör oluşturacaktır.
Okullar bundan uzak durmalı öncelikle...
Okulları kuranlar ve yönetenler...
Süreçleri ve birini değil, tüm göstergeleri izleme sabrı gösterebilmeliler…
Gerçekten sağlam kurgulu, iyi yönetilen, kaliteli, neyi-niye yaptığını bilen ve planlamasını bilimsel temellere dayandırabilen okulları tenzih ediyorum; şimdi öyle bir okulda yönetici olmaktan, mütevazı katkılar koyduğum bu reaksiyonun doğru çıktılarını bizzat görebilmekten de büyük gurur duyuyorum…
Öğretmenler, genel anlamda bu baskıdan (salt not veya net odaklı ilerleyişten) zaten muzdaripler, akıntıya kapılmamalılar ve ütopyalarından vazgeçmemeliler!
Ama veliler de -istisnaları tenzih ederim- bu bakıştan sıyrılmalılar...
Diyecekler ki ‘Ya sınav ya LGS-YKS ya yarış?..’
İlk bakışta haklılar; ama suyun akışı bir gün, bir yerde tersine çevrilecekse ya da nehir, daha berrak bir nehirle buluşacaksa birilerinin kahraman işlevini üstlenmesi, bendi yıkması veya ateşi dağdan çalması gerekecek. Çocukları için tabii…
Bakınız: Bir yandan öğrencilerini sınavlara en verimli yöntemlerle hazırlarken diğer yandan onların yabancı dil eğitimlerini; STEM, robotik kodlama ve okul öncesinden lise mezuniyetine uzayan kontrollü ve bilinçli yapay zeka kullanımını, kişiye özgü öğrenme (KÖS) modellerini, sosyalleşme ve kültürlenme süreçlerini, sosyal etkinliklerini, sosyal sorumluluk bilinçlerini, konserlerini, sergilerini, değerler eğitimlerini, ulusal bilinçlerini, yurt ve ulus sevgilerini, dünya karşısında özgüvenlerini yapılandıran okullar…
Benim okulum bu içeriği taşıyan eğitim kurumlarının ülkemizdeki üst düzey örneklerinden biri ve öncüsü ama basın sorumluluğu gereği burada adını paylaşamıyorum; onu bir iyi örnek olarak umudumun çekirdeğinde tutuyorum.
★★
Ve yani…
Özetin özeti; tarif ettiğim yanlış beklentiyi (sürece değil, sonuca ve sadece netlere odaklanmayı) sadece Milli Eğitimle, mevzuatla, değişen yönetmeliklerle ve denetmenlerle çözülebilir bir problem gibi değerlendirmek çok eksik bir yaklaşım olur.
Önce okullar, öğretmenler ve veliler...
Denklemin esas paydaları…
Arz-talebin göstergebilimsel izahında da hiç kuşkusuz bu ilke -veya gereksinim- altın yaldızlı kocaman harflerle yazılıdır.