Kış aylarında doğalgaz faturasını belirleyen tek şey hava sıcaklığı değil. Kombinin ayarları, peteklerin durumu, evin yalıtımı ve kullanım alışkanlıkları da faturaya doğrudan etki ediyor. Ancak bütün bu tedbirleri alsanız da bazı şehirlerde doğalgaz faturasının düşük gelmesini beklemek, biraz hayalcilik oluyor.
Çünkü bu ülkede kış herkes için aynı yaşanmıyor!
Batı illerinde gördüğümüz bir manzara var. Kombiler balkonlara, hatta kimi zaman konutların ve iş yerlerinin dışına monte ediliyor. Peki, aynı uygulamayı Erzurum'da, Kars'ta, Ardahan'da, Ağrı'da veya Erzincan'da yapabilir misiniz?
Yapamazsınız!
Çünkü Doğu'da kış, öyle birkaç gün soğuk havanın yaşanmasından ibaret değil. Aylarca süren dondurucu soğuklar hayatın olağan akışının bir parçası. Kombiyi dışarıya koymayı bırakın, bazen evin içindeki tesisatın donmaması için bile ekstra tedbir almak zorunda kalırsınız. Doğalgazda kademe sistemini değerlendirirken bu gerçekleri göz ardı etmemek gerekiyor.
Bu kış ilk kez uygulamaya alınan doğalgazda kademeli tarife sistemi, önceki yılların hava sıcaklığı ortalamaları ve tüketim miktarları dikkate alınarak hazırlandı. Ancak uygulamanın özellikle kış aylarında bazı abonelerin faturalarını bir anda ikiye katlayabilecek olması, kamuoyunda ciddi endişelere yol açtı. Bunun üzerine BOTAŞ, kasım ve aralık aylarını kapsayan kademe limitlerinde artışa gitti.
Düzenlemeyle yaklaşık 20 milyon abonenin destekten yararlanacağı, desteklemesiz yüksek fiyat grubunda kalacak abone sayısının ise 1,8 milyon civarında olacağı ifade ediliyor.
İşte o 1,8 milyon abonenin içerisinde Doğu Anadolu'da yaşayanların oranı ne olacak? Erzurum'da yaşayan bir vatandaşla Antalya'da yaşayan bir vatandaşın doğalgaz tüketimini aynı ölçülerle değerlendirmek ne kadar adil?
Antalya'da kışın birkaç gün kombi yakmayan bir vatandaşla Erzurum'da altı ay boyunca evini ısıtmak zorunda kalan vatandaşı aynı tüketim kriterlerine tabi tutmak, bölgesel iklim farklılıklarını yok saymak değil midir?
Elbette enerjide tasarruf önemli. Devletin kaynaklarını korumak, tüketimi makul seviyelerde tutmak ve ihtiyaç sahiplerini desteklemek de gerekli. Ancak tasarruf politikaları hazırlanırken herkesin aynı iklim şartlarında yaşamadığı unutulmamalı.
Bir şehirde doğalgaz tüketiminin yüksek olması her zaman savurganlık anlamına gelmez. Bazen o yüksek tüketim, yalnızca hayatta kalabilmenin bedelidir. Bu nedenle kademeli tarifede bölgesel iklim şartları mutlaka dikkate alınmalı. Erzurum'un, Kars'ın, Ardahan'ın ve Ağrı'nın kış şartlarıyla Akdeniz'in, Ege'nin kış şartları bir tutulmamalı. Soğuk bölgelerde yaşayan vatandaşlara ayrı bir tüketim limiti uygulanmalı.
Aksi takdirde tasarruf adı altında zaten ağır kış şartlarıyla mücadele eden vatandaşın sırtına yeni bir yük bindirilmiş olur.
Dervişe, “Kar yağıyor” demişler.
“Titremeye hazırım” demiş.
Yoksulluğa, sıkıntıya ve çileye alışan insan, karşılaşacağı yeni zorluklardan korkmazmış! Ama mesele şu ki Doğu insanı soğuğa alıştı diye karar vericilerin onu soğukla baş başa bırakmaya hakkı yok.