Bir elektronik eşya satın alırken, seyahat rezervasyonu yaparken, araç kiralarken veya bir hizmete abone olurken karşınıza ek bir sigorta teklifi çıkmış olabilir. Hatta bazı durumlarda tüketici, satın almak istediği ürün veya hizmetin yanında sigorta yaptırmasının da gerekli olduğu izlenimiyle karşılaşabiliyor. Oysa sigorta, tüketiciye sunulan bir güvence olmalı; alışverişin zorunlu bir parçasına dönüştürülmemelidir. 12 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik, tam da bu noktada önemli düzenlemeler içeriyor.
Bütünleşik Sigorta Nedir?
Bütünleşik sigorta; bir malın satışı veya kiralanması ya da bir hizmetin sunulması sırasında, söz konusu mal, hizmet veya bunların finansmanıyla doğrudan bağlantılı risklere karşı tüketiciye sunulan sigorta teminatlarını ifade ediyor. Örneğin yeni satın alınan bir elektronik cihazın kırılması, çalınması veya arızalanması; seyahatin iptal edilmesi, abonelik hizmetinin kesintiye uğraması, ev hayvanının hastalanması veya kısa süreli araç kiralamasından kaynaklanan belirli riskler için sigorta sunulabilecek.Yönetmelik, hangi sigortaların bu kapsamda sunulabileceğini de belirliyor. Buna karşılık zorunlu sigortalar, konut ve iş yeri sigortaları, genel olarak sağlık sigortaları, tarım sigortaları ve hukuksal koruma sigortaları gibi birçok sigorta türünün bütünleşik sigorta kapsamında sunulmasına izin verilmiyor. Dolayısıyla her sigorta ürünü bu düzenlemenin kapsamına girmiyor.
Sigorta Yaptırmak Alışverişin Şartı Olamayacak
Yönetmeliğin tüketiciler açısından en önemli hükümlerinden biri, sigortanın satın alınmasının mal veya hizmetin satın alınması ya da kiralanmasının şartı hâline getirilemeyecek olması. Daha da önemlisi, tüketicinin sigorta yaptırmaması nedeniyle mal veya hizmet bedelinin ya da diğer satış koşullarının tüketici aleyhine değiştirilmesi de yasaklanıyor. Örneğin bir mağazadan telefon satın almak isteyen tüketiciye, cihaz sigortası yaptırmadığı takdirde ürünün daha yüksek fiyattan satılacağının söylenmesi bu düzenlemeyle bağdaşmayacaktır. Aynı şekilde bir hizmetten yararlanmak isteyen tüketici, istemediği bir sigortayı satın almaya zorlanamayacaktır. Burada amaç, sigorta tercihini tüketicinin iradesine bırakmak ve sigortanın ek satış baskısına dönüşmesini önlemektir.
Sigortayı İptal Etmek de Kolaylaşacak
Düzenlemenin bir diğer önemli yönü, sigorta sözleşmelerinin sona erdirilmesine ilişkin hükümler. Tüketici, sigorta sözleşmesini sona erdirme talebini herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla hem yetkili kuruluşa hem de bütünleşik sigortalar için ticaret ortamı sağlayan kişi ve kuruluşlara iletebilecek.Üstelik sigortanın satın alınması sırasında kullanılan yöntemden daha ağır koşullar içeren bir iptal yöntemi tüketiciye dayatılamayacak. Sigorta satışında internet üzerinden işlem yapılabiliyorsa sözleşmenin sona erdirilmesinde de aynı yöntemin kullanılabilmesi sağlanacak. Daha dikkat çekici bir düzenleme ise mal veya hizmet sözleşmesinin sona ermesiyle ilgili. Sigortaya konu mal veya hizmet sözleşmesinde cayma, fesih, iptal veya dönme hakkının kullanılması hâlinde bağlantılı sigorta sözleşmesi de herhangi bir tazminat veya cezai şart ödeme yükümlülüğü olmaksızın kendiliğinden sona erecek. Örneğin seyahat rezervasyonunu iptal eden tüketicinin, bu seyahatle bağlantılı sigortayı ayrıca iptal ettirmek için uğraşması gerekmeyecek.
Primlere ve Sigorta Süresine Sınır
Yönetmelikle sigorta primlerine ve teminat sürelerine de sınır getiriliyor. Sigortanın yıllık brüt prim tutarı, teminat başlangıç tarihi itibarıyla ilgili takvim yılının ilk altı ayında geçerli aylık brüt asgari ücret tutarını aşamayacak. Kurulun bu sınırı belirli mal ve hizmetler bakımından yarıya kadar indirme veya iki katına kadar artırma yetkisi bulunuyor. Sigorta teminatı süresi ise kural olarak en fazla iki yıl olacak. Uzatılmış garanti teminatı sunulan ürünlerde bu süre garanti süresiyle uyumlu olarak uzatılabilecek.
Tüketici Tercihi Esas Olmalı
Yeni Yönetmelik, bütünleşik sigortaların sunulmasına ilişkin kuralları belirlerken tüketicinin bilgilendirilmesini, sigorta şirketinin açıkça belirtilmesini, poliçenin verilmesini ve prim tahsilatının güvenli yapılmasını da düzenliyor. Ancak düzenlemenin en önemli mesajı oldukça açık: Sigorta bir güvence aracıdır; tüketiciye zorunlu olarak satılacak ilave bir ürün değildir. Tüketicinin ihtiyacına uygun sigortayı özgür iradesiyle seçebilmesi, istemediği bir sigortayı satın almaması ve ihtiyaç duymadığında kolayca sözleşmeyi sona erdirebilmesi gerekir. Alışveriş sırasında sunulan her ek hizmet veya sigorta tüketicinin yararına olmayabilir. Önemli olan, tüketiciye seçenek sunulması ve bu seçimin gerçekten tüketiciye bırakılmasıdır.