Şangay Üniversitesinde akademisyen Nurettin Akçay paylaştığında çok dikkatimi çekmişti. Mesele tarımda kullanılan gübre ile ilgili. Çin, tarımda kullanılan gübre oranını 2014’ten itibaren düşürmeye başlamış. 2015 yılında “Sıfır gübre kullanımı eylem planı” başlatmış. Gübre kullanımı düşerken tarım üretimi yükselmiş.
Mesele şu; Türkiye’de hızla gübre kullanımı artıyor. Belki üretimde artıyor ama gübrenin oluşturduğu çevresel olumsuzluklarda aynı oranda artıyor. Tarım Bakanlığı ile sınırlı olmadan Devletin konuya eğilmesi ve bunun milli bir politikaya dönüştürülmesi gerekiyor. Çünkü gübreye bağımlı hale gelen çiftçi başka yol bilmiyor. Daha çok ürün almak için daha fazla gübre kullanıyor. Aynı zamanda pestisit kullanımı da artıyor.
Çin örneği!
“Çin'in gübre kullanımı on yıl önce zirveye ulaştı— 1960'lardan bu yana Çin'in nüfusu iki kattan fazla arttı. Beslenecek insan sayısı iki katından fazla olmasına rağmen, kişi başına üretilen gıda miktarı önemli ölçüde arttı. Daha iyi tohumlar, sulama, zararlılarla mücadele ve gelişmiş tarım teknikleri, ülkenin tarımsal verimliliğinin artmasına yardımcı oldu. Ancak gübreler aracılığıyla besin takviyesi de büyük bir fark yarattı. Grafik, 1960'lardan 2000'lerin başına kadar Çin'de gübre kullanımının hızla arttığını gösteriyor. Gübreler daha fazla insanı beslemede ve daha az toprak kullanmada önemli bir rol oynayabilse de, aynı zamanda olumsuz çevresel etkilere de sahiptir.
Fazla besin maddeleri nehirlere karışarak kıyı şeritlerini kirletir ve gübreler güçlü bir sera gazı olan azot oksit salınımına neden olabilir. Gübrelerin daha verimli kullanılması, kirliliği azaltırken gıda yetiştiriciliğine de yardımcı olur.
Çin, son on yılda bu konuda önemli ilerleme kaydetti. Grafikte de görebileceğiniz gibi (grafiği sayfadaki yer sebebiyle kullanamadım), gübre kullanımı 2014'te zirveye ulaşmış ve o zamandan beri düşüşte. Aynı zamanda, ülkenin tarımsal üretimi de artmaya devam ediyor.
Çin, 2015 yılında “Gübrede Sıfır Büyüme Eylem Planı”nı başlattı ve hükümet politikaları bu dönüşümde önemli bir rol oynadı. Çin'de daha önce uygulanan sübvansiyonlar gübreleri çok ucuz hale getiriyordu ve bu da çiftçileri gübreleri aşırı kullanmaya teşvik ediyordu.
Bu sübvansiyonların azaltılması ve tarım makineleri, hassas teknolojiler, çiftçi eğitimi ve hektar başına daha az gübre kullanan daha büyük çiftliklere teşvikler sunulması, Çin'in tarım sektörünü çok daha verimli hale getirdi.” (Bu Veri İçgörüsü @_HannahRitchie tarafından yazılmıştır.)
Kaynak: Nurettin Akçay, Our World in Data Veri Dünyamız, Dünyanın en büyük sorunlarına karşı ilerleme kaydetmek için araştırma ve veriler. @UniOfOxford'dan, @MaxCRoser tarafından kuruldu.)
Çin, her konuda çözüm arıyor ve buluyor!
Çin, nüfus olarak dünyanın en kalabalık ülkesi, o kadar insanın beslenmesi de ciddi bir iş. Fakat Çin’in tarım üretiminde ürettiği çözümleri veya daha farklı yolları Türkiye’nin de bulması öncelikle toprakların ve suyun gelecek nesillere temiz bırakılması için gerekli bir durum.
Hatta zorunluluk.
Bu bağlamda, araştırma ve Ar-Ge projeleri desteklenmelidir. Üniversitelerin ilgili bölümlerinin de bu alanda çalışmalar yaparak doğru çözüm üretebileceklerini düşünüyorum.
Çiftçilerin eğitimi de önemli elbette. Örneğin patates ekilen alanlarda tohumun içerisinden çıkan bir böceğin bütün ürünü mahvettiği biliniyor. Bu soruna şimdilik yan çözümler bulunmuş durumda. Örneğin Pasinler’de patates üreticileri Daphan ovasında arazi kiralayarak üretime devam ediyorlar. Yine Nevşehir’de patates ekilen alanlar benzer zararlılar nedeniyle Tarım Bakanlığında 4 yıl süreyle ekime kapatıldı. Üretici, Sivas’ta arazi kiralayarak üretim yapıyor.
Mesele bu kadar ciddi!
