Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde değişikliğe giderek, tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı tedbirli olması noktasında yeni düzenlemeler getirdi.
Dijitalleşmenin her alanda yaygınlaştığı günümüzde bazı uygulamaların olumlu yanları olduğu gibi olumsuz olarak da vatandaşlara yansıyabiliyor. Bu noktada Ticaret Bakanlığı, tüketicilere dijital olarak yansıtılan aldatıcı reklamlara karşı kapsamlı bir düzenleme yaptı ve Resmi Gazete'de yayımlanan, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek olan yeni reklam yönetmeliğine kapsayıcı ve katı kurallar getirdi.
Öncelikle yapay zeka ile oluşturulan reklamlarda, gerçek bir tüketici gibi ürünü kullanmış, tatmış, denemiş gibi tavsiyeler kesinlikle yasaklandı. Ürün ve hizmet reklamlarında yapay zeka olmasa dahi gerçek tüketici kaynaklı tavsiyelerde tamamen yasaklandı.
Sosyal medyada yansıyan yetişkinlere özel reklamlarda özellik, yaş, sosyal alan gibi kriterlere açıklık getirilecek. Çocuklara özel veri kullanılarak yapılan reklamlar ise yasaklandı.
Adını pek çok kez duyduğumuz sosyal medya fenomeni olan Influencer'lar ve içerik üreticileri, reklam amaçlı paylaşım yapıyorlarsa ve bundan kazanç, çıkar sağlıyorlarsa bunu açıkça "reklamdır" diye belirtmek zorunda olacaklar.
İndirimli satış kampanyalarında bundan önceki düzenlemede indirimin başladığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınıyordu. Yeni düzenleme ile bu sayı 10 güne düşürüldü. Yani artık indirimin başladığı tarihten önce uygulanan en düşük fiyatta son 10 gün esas alınacak. Meyve sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ise bir önceki fiyat baz alınabilecek.
Bir alana bir bedava, ikinci ürünün yarısını ödeme gibi reklamlarda artık indirimli satış yönetmeliği kapsamında yer alacak.
Her hangi bir ürünün, ambalajın, poşetin reklamı yapılırken çevre dostu, sıfır atık, eko gibi ifadelere yer verilemeyecek. Bu konuda hiç bir bilimsel veriye sahip olmadan yapılan reklamlar ise kesinlikle yasaklandı.
Kumar, bahis reklamları zaten yasaktı ancak bu kapsam daha da genişletilerek tamamen yasak kategorisine alındı. Kumar, bahis reklamına ek olarak, falcı, medyum, astrolog reklamları da yasaklandı.
‘Herhangi bir gıdanın hayatın akışındaki gıdaların yerine geçtiği’ gibi tüketicilere yanıltıcı bilgi verilmesi yasaklandı.
Tüketici şikayet sitelerinde firmaların tüketicilere vereceği cevap 72 saat ile sınırlıydı. Bu süre 48 saate düşürüldü. Yani herhangi bir ürün ve hizmet şikayetinde ilgili firmanın 48 saat içinde cevap vermesi gerekecek.
Bir ürün yada hizmet satın alındı ise ve alımın sistemsel doğrulaması yapılmadıysa ya da olmuyorsa, ürünü alan tüketicinin değerlendirmesi yayınlanamayacak. Aslında geçtiğimiz yıllarda yapılan düzenlemede benzer madde vardı ancak bu düzenleme ile sahte yorumlara daha kapsamlı yasak getirildi.
Tüketicilere zorla ürün satmaya çalışan, zorla üye yapan, üyelikten çıkmayı zorlaştıran işletmelerle, stokta son ürün kalmış gibi ‘aldatıcı reklam’ verilen paylaşımlar incelenecek. Eğer aldatıcı, sahte reklam tespit edilirse reklam durdurma ve para cezası verilecek.
