Erzurum her yıl göçüyor!

Valilik sosyal medya hesabından paylaşıldı; Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi, Yakutiye’ye bağlı Yazıpınar köyünü ziyaret etmiş. Köy odasında Tel Helvası çekilmiş ve Vali Bey iştirak etmiş. Erzurum’un yüzyıllardır süregelen kış geleneği olduğu doğrudur, fakat boşalan köylerde yapıldığını söylemek zor. 

Sosyal medya hesabından; “Erzurum’da özellikle kış aylarında köy odaları ve köy konaklarında yapılan tel helvası; şeker, su, irmik ve limonla hazırlanarak kar üzerinde soğutulan, zahmeti yüksek ancak maliyeti düşük olmasıyla bilinen ve kış mevsiminin vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alan önemli bir kültürel miras olarak yaşatılmaktadır. Bu kadim gelenek, uzun ve karlı kış gecelerinde toplumsal dayanışmayı, sohbet kültürünü ve türkü geleneğini besleyen önemli bir sosyo-kültürel unsur olma özelliği taşımaktadır.”

Vali Çiftçi’nin köy ziyareti, tel helvası yapımının görüntülü olarak paylaşılması güzel. Açıklamada irmik ile hazırlandığı söylense de bildiğim kadarıyla un ile yapılır. Hazırlanma biçimi Erzurm’un imece kültürünün bir yansımasıdır. Birçok köyde artık yapılmadığını söylemek gerekiyor. Çükü köylerde yaşayan neredeyse kalmadı!

Erzurum her yıl göçüyor!

TUİK açıkladı, herkes kendi şehrinde yaşasaydı Erzurum’un nüfusu şuan 1.907.876 olacaktı. Son istatistiklere göre İl ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı %93,6 oldu. Diğer yandan belde ve köylerde yaşayanların oranı %6,6'dan %6,4'e düştü.

Türkiye'de 33 ilin nüfusu azaldı. Bunlardan biri de Erzurum.

Katma değer üretemiyoruz!

Erzurum coğrafi yapısı itibariyle tarımdan önce hayvancılığa elverişli arazi yapısına sahip. Oysa Erzurum’da hayvancılık can çekişiyor. Tarım Bakanlığı’nın hayvancılık ile ilgili çeşitli teşvikleri var. Erzurum bu teşviklerden yararlanıyor fakat teşvikler verimli kullanılamıyor. Bir dönem her mühendislik bürosunda ahır projeleri çiziliyordu. Her ilçe, hatta köyde teşvikle ahır yapıldı, fakat hayvancılık alanında katma değer üretemeyen yapı nedeniyle bunlar heba oldu.

Örneğin Erzurum, hayvan ürünleri bakımından oldukça zayıf. Türkiye’nin et ambarı imajı hatıralarda kaldı. Peynir türleri bakımından üretilen fazla bir şey yok. Ürettiklerimiz ürünler için katma değer ekleyemiyoruz. 

Vali Mustafa Çiftçi’nin sosyal medya hesabında paylaştığı tel helvasının benzeri Kastamonu’da katma değerli üretiliyor. Ticarileştirilmiş. Çekme helva diyorlar. Fakat Erzurum, hala köylerde gelenek yaşatmak için peynir helvası yapıyor.

Tel helvasının marka değere ulaştırılması çok mu zor?

Kastamonu’nun yaptığını neden Erzurum yapamıyor?

Evet, girişim ruhu eksik olduğu için çok zor. Aynı şey çivil peynir içinde geçerli.

Van kahvaltısı, Diyarbakır kahvaltısı, Hatay kahvaltısını biliriz, ama Erzurum kahvaltısı duymayız. Sırf kahvaltı için iç turizmin ekonomik canlanma yaşadığı şehirler var.

Erzurum nedense bunu sunamıyor. Yani unu, şekeri, yağı bir araya getirip helva yapamıyor!

Oysa Erzurum’un sağlık turizmi açısından durumu hiçte fena sayılmaz. Şehir Hastanesi, Araştırma Hastanesi bölgesel anlamda iç turizmin dinamiğini oluşturuyor. Bunu, kültür ve dini turizmle destekleyemiyoruz.

Kültürel mirasımız adeta sahipsiz gibi. Kış turizmi deseniz, neredeyse şehre artısı yok denecek düzeyde.

İnsanının karnını doyuramazsan, Erzurum göçmeye devam eder.