İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Doğu Azerbaycan Eyalet Valisi Malik Rahmeti ve Tebriz Cuma İmamı Ayetullah Ali Haşim Azerbaycan – İran sınırında ortak baraj açılışından dönüş yolunda helikopterinin düşmesi sonucu yaşamını yitirdi.
Açılışta Reisi ve Aliyev’in verdiği mesajlar önemliydi. Yeni bir süreç başlıyor denile bilinir miydi? Türkiye, Reisi’nin ölümü üzerine neden milli yas ilan etti. O kadar çok farklı biçimde ele alındı ki, birçok değerlendirmeye şaşırmamak içten değil.
Türkiye dışında; Irak hükümeti 1, Lübnan hükümeti 3, Pakistan 3 günlük, Küba ve Hindistan 1 günlük, Tacikistan 2 ve Suriye hükümeti ise 3 günlük milli yas ilan etti.
Malum Türkiye’de konu iç siyasete tevil edilerek Erdoğan düşmanlığına odun taşındı.
Resi’nin ölümünde şüphesiz ki attığı adımlar, Rusya ile Suriye’de yaşadığı sorunlar, Ermenistan’a desteğinde büyük değişim yaşayan politikaları aramak gerekiyor.
Niyeti ve hesabı başka, küçük düşünceli ve beyinlilere rağmen söylemek gerekiyor ki konu sizin düşüncenizden çok farklı ve büyük hesaplar içeriyor. Konu, küçük siyasi hesapların çok ötesinde. Yas ilan eden ülkelerin listesine bakıldığında Hindistan dışında ABD ve İngiliz cenderesine karşı direnen ülkeler listesini görürsünüz.
Konuyu en iyi özetleyen ve derin bir ufuk açan isim Prof. Dr. Süleyman Seyfi Öğün oldu. Öğün, “Bu orta koridor üzerinde Çin – ABD rekabetidir. Çin’i takip edelim. Afganistan, ABD’nin boşalttığı Pakistan, nihayet buna eklemlediği İran. Muhtemelen ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi aklı başında olan ABD ve İngiltere’deki adamların ‘biz ne yaptık’ dedikleri bir hatadır. Şimdi Çin geliyor buraya. İran’ı Batı’nın gözünde raydan çıkartan gelişme Çin ile yaptığı anlaşmadır. Bunun şöyle okuyacağız, İran’da bir Çin var. İran’da derin bir ABD’de var. Çünkü İran’ın inkılaptan buyana 79’dan buyana üzerine bindirilmiş olan yük, misyon, Araplar ve İsrail ile eşanlı bir husumeti derinleştirmesi.”
Peki, Reisi döneminde İran’da neler oldu. Çin, Arap dünyası ile İran’ı barıştırdı. Prof. Öğün’ün altını çizdiği meseleler ABD/İngiltere için basit şeyler değildi. Yani helikopter meselesini "dini liderin kim olacağı sorusuna baglamak" yanlış. İran meselesi Çin ve ABD rekabeti üzerinden analiz edilmeli. Helikopter basit mesele değil!
Unutmadan hatırlatalım, İran’da Çin – ABD rekabetine benzer başka bir rekabet ortamını ise Ermenistan oluşturuyor. Ermenistan Başbakanı Paşinyan, son haftalarda ilginç çıkışlar yapıyor. Türkiye ile gerilimin, Ermenistan’ın işine hiç gelmediğini yüksek sesle konuşan Paşinyan’ın son Meclis toplantısında hayali Ermenistan peşinde koşmanın Ermenilere Erivan’ı kaybettireceğini açıklıkla ifade ediyor.
Son haftalarda yine Ermenistan gazeteleri de Ermeni Diasporasına inat Ermenistan’ın Azerbaycan ve Türkiye ile barış içerisinde daha huzurlu olacağına dair değerlendirmeler yer alıyor.
Cumartesi günü Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ı taşıyan helikopter olumsuz hava koşulları nedeniyle Vanadzor’a plansız bir iniş gerçekleştirdi. Paşinyan Facebook'ta "Canlarım, her şey yolunda" diye yazdı ve ekledi: "Artık yolculuğumuza arabayla devam ediyoruz. Herkese iyi günler diliyorum”
Ermeni basını Paşinyan'ın Taşir'de bir programa katılacağını yazdı.
