Bir zamanlar evin reisine ismi ile hitap edilmez, kısaca ‘adam’ derlerdi...
“Adam”
Öyle çok şey anlatan, öylesine içi dolu bir ifade ki...
Bu hitap, bir cinsiyet belirtmenin ötesinde mertlik, güvenilirlik ve mesuliyet yüklenen bir karakter tanımı olarak kullanılırdı.
Eskiler “adam” derken yalnızca evin geçimini sağlayan kişiyi kastetmez, ailesine sahip çıkan, sözüne güvenilen, emaneti bilen, gerektiğinde fedakarlık yapabilen kişiyi anlatırlardı.
Bir ailenin sorumluluğunu üstlenmek, verdiği sözün arkasında durmak, zor zamanlarda kaçmamak ve kendisinden beklenen ahlaki sorumlulukları yerine getirmekti...
Adam olmak, bir unvan değildi, bir emaneti taşımaktı.
Adam olmak, yalnızca erkek olmak da değildi. Bir duruştu, bir sorumluluktu, bir güven meselesiydi.
***
Eskiler bir adamı tanımak için onun ne kadar konuştuğuna değil, nasıl yaşadığına bakardı.
Sözüne sadık mı?
Emanete riayet ediyor mu?
Çalıştığı yerde dürüst mü?
Ailesine karşı merhametli mi?
Çocuklarına davranışlarıyla örnek olabiliyor mu?
Zor zamanda ailesinin yanında durabiliyor mu?
Bunlar, insanın gerçek karakterini ortaya koyan sorulardı.
***
Günümüzde bazen görüntü, gösteriş ve maddi imkanlar, insanın değerini belirleyen ölçüler haline gelebiliyor. Oysa insanın değeri, sahip olduklarının çokluğuyla değil, sahip oldukları karşısındaki sorumluluk anlayışıyla da ilgilidir.
Pahalı bir araba kullanmak, yüksek gelir elde etmek veya toplum içinde güçlü görünmek, tek başına iyi bir aile reisi olmanın göstergesi değildir. Adam olmak hiç değildir...
Adam olmak yalnızca aile ile sırnırlı da değildi. Belki de günümüzde yaşanan pek çok sorunun, toplumun geldiği noktanın altında yatan meselelerden biri de bu kelimenin anlamını yitirmesidir.
Belki de bu nedenle aile kavramı sorgulanır hale geldi. Toplumun en küçük birimi sorgulanırken yıllar içinde toplum sorgulanmaya başlandı. Hepimiz sohbetlerimizde aynı cümleleri kurmuyormuyuz;
Nereye gidiyor bu toplum?
Biz nerede yanlış yaptık?
Bu gençlerin hali ne olacak?
Belki de cevap biraz gerilerde, o eski adamların yaşadığı dönemlerdedir...
